تفسیر آیهٔ ۱۴ سورهٔ لیل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

در عبارت « فَأَنْذَرْتُكُمْ » (شما را بیم دادم)، چراییِ التفات (تغییر لحن کلام) از حالتِ متکلم مع‌الغیر (ما) به متکلم وحده (من) روشن می‌شود؛ یعنی هنگامی که هدایت، امری مقدرشده و حتمی است، پس هشداردهندهٔ اصلی خودِ خداوند است، هرچند این هشدار بر زبان پیامبرش جاری شود.

«تَلَظِّي» آتش به معنای زبانه کشیدن و برافروختگیِ شدید آن است؛ و مراد از آتشی که زبانه می‌کشد، همان جهنم است، چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «كَلاّٰ إِنَّهٰا لَظيٰ» (معارج: ۱۵: هرگز! بی‌گمان آن شعله‌ای سوزان و زبانه‌کش است).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۴ تا ۱۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «فَأَنْذَرْتُكُمْ نٰاراً تَلَظّٰي لاٰ يَصْلاٰهٰا إِلاَّ الْأَشْقَي الَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلّٰي » (پس شما را از آتشی که زبانه می‌کشد بیم دادم؛ آتشی که جز نگون‌بخت‌ترین [مردم] به آن درنمی‌آید و در آن نمی‌سوزد؛ همان کس که [حق را] دروغ شمرد و [از آن] روی گرداند)؛ این کلام نتیجه‌گیری از سخنان پیشین است؛ یعنی هنگامی که هدایت بر عهدهٔ ماست، پس شما را از آتش دوزخ بیم دادم. با همین بیان، آنچه در عبارت زیر آمده روشن و توجیه می‌شود:

تفسیر آیه‌های ۱۴ تا ۱۷ با هم

اما اینکه طرف مقایسه (مُفَضَّلٌ‌عَلَیه) را به طور مطلق همهٔ مردم، اعم از بدکار و نیکوکار بدانیم ــ که لازمه‌اش این است که فردِ برتر (أتقَی) فقط به یک شخص در کل تاریخ یا یک فرد در هر عصر منحصر باشد و معنا این شود که: «تنها کسی از آتش دور می‌شود که از همهٔ مردم باتقواتر باشد»، و نظیر آن در آیهٔ مقابل این شود که: «تنها… ادامه در متن کامل