تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ بلد

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَهَ » (پس در آن گردنه گام ننهاد). «اقتحام» به معنای درآمدن و داخل شدنِ با شتاب، فشار و سختی است؛ و «عَقَبه» راه دشوارگذر و ناهمواری است که در فرازِ کوه جای دارد، و به گردنه درآمدن کنایه از آن انفاقی است که بر انفاق‌کننده دشوار می‌آید، همان‌گونه که به‌زودی بدان تصریح خواهد شد.

و گفته شده است که این جمله، نفرینی بر آن انسانی است که گفت: «أهلکت مالا لبدا» (مال فراوانی تباه کردم)؛ ولی این سخن ارزش و اعتباری ندارد.

بحث روایی

و در «کافی» به سند خود از جعفر بن خلاد روایت شده که گفت: رسم ابوالحسن، امام رضا (ع) چنان بود که هرگاه غذا میل می‌کرد، کاسه‌ای بزرگ می‌آوردند و کنار سفره‌اش می‌گذاشتند؛ آن‌گاه حضرت به سراغ بهترین و پاکیزه‌ترین بخش از غذاهایی که آورده بودند می‌رفت و از هر کدام مقداری برمی‌داشت و در آن کاسه می‌نهاد، سپس دستور می‌داد آن را به بینوایان بدهند و بعد این آیه را تلاوت می‌فرمود: « فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَهَ » (بلد: ۱۱؛ پس به آن گردنهٔ سخت گام ننهاد).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۱ تا ۱۶ با هم

سپس می‌فرمود: خدای عزوجل می‌دانست که هر انسانی توانایی آزاد کردن برده را ندارد، از این رو برای آنان راهی [دیگر] به‌سوی بهشت قرار داد. ادامه در متن کامل