وَجَآءَ ٱلۡمُعَذِّرُونَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ لِيُؤۡذَنَ لَهُمۡ وَقَعَدَ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
و عذرآورندگان از بادیه‌نشینان [نزد پیامبر] آمدند تا به آنان اجازه [ماندن] داده شود، و کسانی که به خدا و پیامبرش دروغ گفتند [بی‌هیچ عذری] خانه‌نشین شدند؛ به‌زودی به کسانی از آنان که کفر ورزیدند، عذابی دردناک خواهد رسید.
تفسیر آیهٔ ۹۰ سورهٔ توبه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۹، صفحهٔ ۳۶۱ تا ۳۶۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/9/90/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « وَ جٰاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرٰابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ » (توبه: ۹۰: «و عذرآورندگان از بادیه‌نشینان آمدند تا به آنان اجازه [معافیت] داده شود...»). ظاهر این است که مراد از «مُعَذِّرون» (عذرآورندگان)، صاحبان عذر [واقعی] هستند؛ مانند کسی که هزینه و سلاحی نمی‌یابد، به دلیل این سخن خداوند: « وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا » («و کسانی که دروغ گفتند [از جهاد] نشستند»). سیاق آیه نشان می‌دهد که در این کلام مقایسه‌ای میان یکی از این دو گروه با دیگری صورت گرفته است تا پستی، فرومایگی، فساد دل‌ها و شقاوت جان‌های منافقان آشکار گردد؛ چرا که فریضهٔ دینی جهاد و یاری‌رسانی به خدا و پیامبرش، عذرآورانِ بادیه‌نشین را به تکاپو انداخت و آمدند نزد پیامبر (ص) تا از او اجازه [معافیت] بخواهند، اما در این دروغ‌گویان هیچ اثری نگذاشت.