تفسیر آیهٔ ۲۸ سورهٔ فجر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « اِرْجِعِي إِليٰ رَبِّكِ رٰاضِيَهً مَرْضِيَّهً » (به سوی پروردگارت بازگرد، در حالی که تو [از او] خشنودی و [او از تو] خشنود است). ظرف این خطاب، سراسر روز قیامت است، از زمان زنده شدنش تا جای گرفتن در بهشت؛ بلکه از هنگام فرارسیدن مرگ تا ورود به بهشت جاودان؛ و چنان‌که برخی پنداشته‌اند، خطابی نیست که تنها پس از حسابرسی واقع شود.

و توصیف این نفس به « رٰاضِيَهً » (خشنود) از آن روست که آرامش یافتن با پروردگار، لازمه‌اش خشنودی به تقدیر و قضای تکوینیِ او، یا احکام تشریعیِ اوست؛ از این رو هیچ پیشامدی او را خشمگین نمی‌سازد و هیچ گناهی او را منحرف نمی‌کند. و هرگاه بنده از پروردگارش خشنود باشد، پروردگار نیز از او خشنود خواهد بود؛ چراکه چیزی خدای متعال را به خشم نمی‌آورد جز اینکه بنده از جامه و رسم بندگی بیرون رود؛ پس هرگاه بنده بر راه بندگی پایدار بماند، این کار خشنودی پروردگارش را در پی خواهد داشت؛ و از همین رو، در پی کلام خود: «رٰاضِيَهً»، فرمود: « مَرْضِيَّهً » (مورد خشنودی).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۲۷ تا ۳۰ با هم

و در «کافی»، با سندش از سُدَیر صیرفی روایت شده است که گفت: به امام صادق (ع) عرض کردم: فدایت شوم ای پسر پیامبر خدا! ادامه در متن کامل

فرمود: «و پیامبر خدا (ص)، امیرالمؤمنین، فاطمه، حسن، حسین و امامان از نسل آنان (ع) برایش مجسم می‌شوند؛ پس به او گفته می‌شود: اینان پیامبر خدا، امیرالمؤمنین، فاطمه، حسن، حسین و امامان (ع) هستند که همراهان و همنشینان تواند.» ادامه در متن کامل

فرمود: «پس چشمانش را می‌گشاید و می‌نگرد؛ آن‌گاه نداکننده‌ای از سوی پروردگار عزت جانش را ندا می‌دهد و می‌گوید: «يا أيتها النفس المطمئنه إلى محمد و أهل بيته-ارجعي إلى ربك راضيه بالولايه مرضيه بالثواب-فادخلي في عبادي يعني محمدا و أهل بيته-و ادخلي جنتي-» (ای جانِ آرام‌گرفته به محمد و اهل‌بیت او! ادامه در متن کامل

می‌گویم: این معنا را قمی در تفسیر خود و برقی در «محاسن» نیز روایت کرده‌اند. ادامه در متن کامل