تفسیر آیهٔ ۲۷ سورهٔ فجر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يٰا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّهُ » (ای نفس آرام‌یافته!). آنچه سیاقِ تقابل میان این نفس (با اوصاف یادشده برای آن و سرانجام نیکی که برایش معین گشته) و میان انسان یادشده در آیات پیشین (با وصف وابستگی به دنیا، سرکشی، تبهکاری، ناسپاسی و آن سرانجام شومی که به آن تهدید شده) به دست می‌دهد، این است که «نفس مطمئنه» نفسی است که با پروردگار خویش آرامش یافته و به آنچه او خشنود است، رضایت داده است؛ در نتیجه، خود را بنده‌ای می‌بیند که مالک هیچ خیر و شر یا سود و زیانی برای خویش نیست؛ دنیا را گذرگاهی موقت می‌داند و هر توانگری یا تنگدستی و هر سود و زیانی را که در آن با او روبه‌رو می‌شود، آزمون و امتحانی الهی به شمار می‌آورد؛ پس پی‌درپی رسیدن نعمت‌ها او را به سرکشی، گسترش تباهی، برتری‌جویی و خودبزرگ‌بینی نمی‌کشاند، و فقر و ناداری نیز او را به کفر و ناسپاسی نمی‌اندازد؛ بلکه در جایگاهی استوار از بندگی قرار دارد و با افراط یا تفریط از راه راست منحرف نمی‌شود.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۲۷ تا ۳۰ با هم

و در «کافی»، با سندش از سُدَیر صیرفی روایت شده است که گفت: به امام صادق (ع) عرض کردم: فدایت شوم ای پسر پیامبر خدا! ادامه در متن کامل

فرمود: «و پیامبر خدا (ص)، امیرالمؤمنین، فاطمه، حسن، حسین و امامان از نسل آنان (ع) برایش مجسم می‌شوند؛ پس به او گفته می‌شود: اینان پیامبر خدا، امیرالمؤمنین، فاطمه، حسن، حسین و امامان (ع) هستند که همراهان و همنشینان تواند.» ادامه در متن کامل

فرمود: «پس چشمانش را می‌گشاید و می‌نگرد؛ آن‌گاه نداکننده‌ای از سوی پروردگار عزت جانش را ندا می‌دهد و می‌گوید: «يا أيتها النفس المطمئنه إلى محمد و أهل بيته-ارجعي إلى ربك راضيه بالولايه مرضيه بالثواب-فادخلي في عبادي يعني محمدا و أهل بيته-و ادخلي جنتي-» (ای جانِ آرام‌گرفته به محمد و اهل‌بیت او! ادامه در متن کامل

می‌گویم: این معنا را قمی در تفسیر خود و برقی در «محاسن» نیز روایت کرده‌اند. ادامه در متن کامل