تفسیر آیهٔ ۲ سورهٔ بروج

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ » (سوگند به روز موعود). این آیه بر «السماء» معطوف است و سوگند به روز وعده‌داده‌شده است؛ یعنی روز قیامت که خداوند وعده داده است در آن میان بندگانش داوری کند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۳ با هم

گویی چنین گفته شده است: سوگند به آسمانِ دارای برج‌ها که خداوند به وسیلهٔ آن‌ها شیاطین را از آسمان دفع می‌کند، که بی‌گمان خداوند کید شیاطین و پیروان کافرشان را از ایمان مؤمنان دور خواهد ساخت؛ و سوگند به روز موعود که در آن به مردم جزای کارهایشان داده می‌شود؛ و سوگند به شاهدی که اعمال آن کافران و آنچه را با مؤمنان به‌خاطر ایمان به خدا انجام می‌دهند می‌بیند و گواهی می‌دهد؛ و سوگند به رخدادی مشهود که همگان آن را خواهند دید و مشاهده خواهند کرد؛ بی‌گمان کسانی که مردان و زنان مؤمن را شکنجه دادند... تا پایان دو آیه.

تفسیر آیه‌های ۱، ۲، ۳، ۴، ۱۰ و ۱۱ با هم

سپس باید دانست که جوابِ قسمْ حذف شده است و آیهٔ « إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنٰاتِ » (همانا کسانی که مردان و زنان مؤمن را شکنجه کردند) تا پایان دو آیه بر آن دلالت می‌کند؛ و همچنین کلام الهی یعنی « قُتِلَ أَصْحٰابُ الْأُخْدُودِ » (مرگ بر یاران گودال آتش) و آیات بعد بر آن اشاره دارد. ادامه در متن کامل

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۲ و ۳ با هم

و در همان کتاب، عبد بن حُمَید، ترمذی، ابن ابی‌الدنیا در کتاب «الأصول»، ابن‌جریر، ابن‌منذر، ابن ابی‌حاتم، ابن‌مردویه و بیهقی در «سُنَن» خود از ابوهریره روایت کرده‌اند که گفت: پیامبر خدا (ص) فرمود:

«اليَومُ المَوعُودُ يَومُ القِيامَةِ - وَاليَومُ المَشهُودُ يَومُ عَرَفَةَ - وَالشّاهِدُ يَومُ الجُمُعَةِ» (روز موعود، روز قیامت است؛ روز مشهود [گواهی‌شده]، روز عرفه است؛ و شاهد [گواه]، روز جمعه است). تا پایان حدیث.

و در همان کتاب، عبد بن حُمَید و ابن‌منذر از علی (ع) روایت کرده‌اند که فرمود: «اليَومُ المَوعُودُ يَومُ القِيامَةِ، وَالشّاهِدُ يَومُ الجُمُعَةِ، وَالمَشهُودُ يَومُ النَّحرِ» (روز موعود، روز قیامت است؛ شاهد، روز جمعه است؛ و مشهود، روز عید قربان است).