وَإِذَا ٱلۡقُبُورُ بُعۡثِرَتۡ
و آنگاه که قبرها زیرورو گردند و مردگان بیرون آیند،
تفسیر آیهٔ ۴ سورهٔ انفطار، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۲۳ تا ۲۲۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/82/4/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ » (و هنگامی که قبرها زیر و رو شوند). در مجمعالبیان آمده است: «بعثرت الحوض و بحثرته إذا جعلت أسفله أعلاه،و البعثره و البحثره إثاره الشيء بقلب باطنه إلي ظاهره،انتهي» (گفته میشود «حوض را بعثره و بحثره کردم» هنگامی که پایین آن را بالایش قرار دهی؛ و «بعثره» و «بحثره» زیر و رو کردن چیزی با برگرداندن درون آن به بیرونش است؛ پایان سخن). بنابراین معنا چنین است: «و هنگامی که خاک قبرها زیر و رو شود و درون آنها برای بیرون آوردن مردگان و برانگیختنشان جهت دریافت پاداش و کیفر، به رویشان برگردانده شود».
بحث روایی
در تفسیر قمی، دربارهٔ سخن خدای متعال: « وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ » آمده است: [زمین] شکافته میشود و مردم از آنها بیرون میآیند.