تفسیر آیهٔ ۱۹ سورهٔ عبس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « مِنْ نُطْفَهٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ »؛ نکره آمدنِ « نُطْفَهٍ » برای ناچیز و بی‌مقدار نشان دادنِ آن است؛ یعنی او را از نطفه‌ای بی‌مقدار و ناچیز آفرید، بنابراین در حالی که اصل و ریشه‌اش چنین چیزی است، سزاوار نیست با کفر خویش سرکشی کند و از فرمان‌برداری کبر بورزد.

و سخن پروردگار « فَقَدَّرَهُ » به این معناست که در ذات، صفات و افعالش به او اندازه بخشید، از این رو حق ندارد از اندازه‌ای که برایش مقدر شده پا فراتر نهد و از حدی که برایش معین گشته درگذرد؛ چراکه تدبیر پروردگار از هر سو او را در بر گرفته است و او نمی‌تواند مستقلاً به چیزی دست یابد که برایش مقدر نشده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۲۳ با هم

این آیات نفرینی بر انسان و ابراز شگفتی از زیاده‌روی او در کفر ورزیدن به ربوبیت پروردگارش است؛ و اشاره‌ای است به سرگذشت پیدایش و بقای او، چرا که انسان در آفرینش و تدبیر، مالک هیچ چیزی برای خود نیست؛ بلکه خدای پاک و منزه است که او را از نطفه‌ای ناچیز آفرید و سامان بخشید، سپس راه را برایش هموار کرد، آنگاه او را میراند و در گور نهاد، و سپس هر زمان که بخواهد او را برمی‌انگیزد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۴۲ با هم

این آیات—چنان‌که می‌بینید—با سیاقی یکدست، مانع از پیوستگی با آیات پیش از خود نیستند؛ هرچند برخی گفته‌اند به سبب دیگری نازل شده‌اند که بیان آن خواهد آمد. ادامه در متن کامل