كـَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ
هرگز چنین مکن! بیگمان این [آیات]، پند و یادآوری است؛
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۱ و ۱۲ با هم
خدای متعال میفرماید: « كَلاّٰ إِنَّهٰا تَذْكِرَهٌ فَمَنْ شٰاءَ ذَكَرَهُ » (هرگز چنین نیست! بیگمان این [آیات] مایهٔ تذکر و پند است؛ پس هر که بخواهد، آن را یاد میآورد). واژهٔ « كَلاّٰ » برای بازداشتن از رفتاری است که در این آیات مورد سرزنش قرار گرفته است؛ مانند روی ترش کردن، چهره برتافتن، توجه به توانگری که خود را بینیاز میداند و غفلت از کسی که از خدا بیمناک است.
تفسیر آیههای ۱۱ تا ۱۶ با هم
معنای آیات این است که قرآن پندی است نگاشتهشده در صحیفههای متعدد و گرامی که مقامی بلند دارد و از هر آلودگی و ناپاکی پاکیزه است؛ صحیفههایی در دست سفیرانی از فرشتگان که به سبب پاکیِ ذاتشان نزد پروردگارشان ارجمندند و به خاطر کردار نیکشان در پیشگاه خدای متعال نیکوکار شمرده میشوند. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ عبس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۰۱ تا ۲۰۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/80/11/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
ضمیر در « إِنَّهٰا تَذْكِرَهٌ » به آیات قرآنی یا به قرآن بازمیگردد و مؤنث آمدن ضمیر به جهت مؤنث بودن خبر (تذکره) است. معنا این است که آیات قرآنی یا قرآن، تذکره است؛ یعنی اندرزی است که پندپذیر با آن پند میگیرد، یا یادآوریکنندهای است که حقِ باور و عمل را به یاد میآورد.