تفسیر آیهٔ ۵۹ سورهٔ انفال

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لاٰ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لاٰ يُعْجِزُونَ » (و کسانی که کفر ورزیدند گمان نبرند که پیشی گرفته‌اند؛ بی‌گمان آنان نمی‌توانند [ما را] به ستوه آورند و ناتوان سازند). در قرائت مشهور، این واژه با تای خطاب «تَحْسَبَنَّ» آمده است و خطابی به پیامبر (ص) برای آرامش جان و قوت قلب اوست؛ همانند خطابی که چند آیه بعد می‌آید: « يٰا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللّٰهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » (ای پیامبر، خداوند و کسانی از مؤمنان که از تو پیروی کرده‌اند برای تو بس است) و مانند خطابی که پس از آن برای برانگیختن مؤمنان آمده است: « يٰا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَي الْقِتٰالِ » (ای پیامبر، مؤمنان را به نبرد برانگیز).

«سَبْق» به معنای پیش افتادن از کسی است که می‌خواهد به فرد برسد، و «إعجاز» به معنای پدید آوردن ناتوانی است، و عبارت:

« إِنَّهُمْ لاٰ يُعْجِزُونَ » دلیلِ سخن قبلی («وَ لٰا تَحْسَبَنَّ...») است؛ یعنی: ای پیامبر، هرگز گمان مبر کافران از ما پیشی گرفته‌اند و ما به آنان دست نمی‌یابیم، زیرا آنان هرگز نمی‌توانند خدا را ناتوان کنند و او بر هر چیزی تواناست.