تفسیر آیهٔ ۱۸ سورهٔ انفال

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « ذٰلِكُمْ وَ أَنَّ اللّٰهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكٰافِرِينَ » (ماجرا این است، و همانا خدا سست‌کنندهٔ نیرنگ کافران است). صاحب مجمع‌البیان گفته است: « ذٰلِكُمْ » در جایگاه رفع است و « أَنَّ اللّٰهَ » نیز در جایگاه رفع قرار دارد، و تقدیر عبارت چنین است: «الأمر ذلكم» (ماجرا این است) و «الأمر أن الله موهن» (و ماجرا این است که خدا سست‌کننده است). در عبارت پیشین نیز که فرمود: « ذٰلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَ أَنَّ لِلْكٰافِرِينَ عَذٰابَ النّٰارِ » (انفال: ۱۴: ماجرا این است، پس آن را بچشید و همانا برای کافران عذاب آتش است)، وجه اعراب همین است. و هر کس بگوید « ذٰلِكُمْ » مبتدا و « فَذُوقُوهُ » خبر آن است قطعاً به خطا رفته است؛ زیرا آنچه پس از «فاء» می‌آید نمی‌تواند خبر برای مبتدا باشد، و در زبان عربی جایز نیست بگویند: «زيد فمنطلق» (زید، پس رونده است) و نه «زيد فاضربه» (زید، پس او را بزن)، مگر آنکه «هذا» (این) را در تقدیر بگیری و منظورت این باشد: «هذا زيد فاضربه» (این زید است، پس او را بزن). پایان سخن طبرسی. بنابراین معنای آیه چنین است: ماجرا همان است که یاد کردیم، و ماجرا این است که خدا سست‌کنندهٔ نیرنگ کافران است.