تفسیر آیهٔ ۲۷ سورهٔ دهر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ هٰؤُلاٰءِ يُحِبُّونَ الْعٰاجِلَهَ وَ يَذَرُونَ وَرٰاءَهُمْ يَوْماً ثَقِيلاً » (اینان دنیای زودگذر را دوست دارند و روزی گرانبار را پشت سر خود رها می‌کنند)؛ این آیه علّتِ امر و نهیِ گذشته را بیان می‌کند. اشاره با «هٰؤُلاٰءِ» (اینان) به عمومِ افراد گناهکار و ناسپاس است، که از آمدنِ اسم نکره در سیاق نهی فهمیده می‌شود. و مراد از «عاجله» (زودگذر)، زندگی دنیاست. توصیف کردن آن روز به «ثقیل» (سنگین و گرانبار) از باب استعاره است، و مقصود از سنگینی‌اش، شدّت و سختیِ آن است، گویی بارِ سنگینی است که حمل کردنش دشوار است؛ و مراد از آن روز، روز قیامت است.

و بودنِ آن روز در «وراء» (پشتِ سر یا پیشِ رو) آنان، به این معناست که آن روز پیشِ روی آنان پایدار و برقرار است؛ زیرا واژهٔ «وراء» معنای فراگیری و احاطه را افاده می‌کند. یا به این معناست که آنان آن روز را پشت سر و پسِ پشت انداخته‌اند، بر این اساس که واژهٔ « يَذَرُونَ » (رها می‌کنند) معنای روی‌گردانی را برساند.

و معنای آیه چنین است: پس بر حکم پروردگارت شکیبایی کن و نماز برپادار و از گنهکاران و کافرانِ آنان پیروی مکن؛ چرا که این گنهکاران و کافران زندگی دنیا را دوست دارند و جز برای آن کار نمی‌کنند، و روزی دشوار را پیشِ روی خود رها می‌سازند، یا از آن روی برمی‌تابند و روزی سخت را پشت سر می‌اندازند که به‌زودی با آن روبه‌رو خواهند شد.