تفسیر آیهٔ ۱۳ سورهٔ قیامه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يُنَبَّؤُا الْإِنْسٰانُ يَوْمَئِذٍ بِمٰا قَدَّمَ وَ أَخَّرَ »؛ مقصود از آنچه «پیش فرستاده و پس افکنده»، کردارهای نیک و بدی است که در آغاز و پایان عمرش انجام داده است؛ یا مراد، نیکی‌ها و بدی‌هایی است که پیش از فرارسیدن مرگش پیش فرستاده، و سنت‌های نیک یا بدی است که پس از خود بر جای نهاده است تا بر پایهٔ آن، بر نیکی‌ها پاداش یابد و بر بدی‌ها کیفر بیند.

و گفته شده است: مراد از «ما قدّم» (آنچه پیش فرستاده) کارهای نیک یا بدی است که انجام داده، که بر اولی پاداش داده می‌شود و بر دومی کیفر می‌بیند؛ و مراد از «ما أخّر» (آنچه واپس گذاشته) کار نیک یا بدی است که ترک کرده، که بر ترک کار نیک کیفر می‌بیند و بر ترک کار بد پاداش داده می‌شود. و گفته شده است: مراد گناهانی است که پیش فرستاده و طاعت‌هایی است که به تأخیر انداخته است. و گفته شده است: مراد آن طاعت خداست که انجام داده و آن حق الهی است که به تأخیر انداخته و تباه ساخته است. و گفته شده است: مقصود اموالی است که برای خود پیش فرستاده و اموالی است که برای وارثانش بر جای نهاده است؛ و این‌ها همگی وجوهی ضعیف و به دور از فهم درست آیه هستند.