تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ نوح

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « مِمّٰا خَطِيئٰاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا نٰاراً » (به سبب گناهانشان غرق شدند و در آتشی درآورده شدند...) تا پایان آیه. حرفِ «مِنْ» برای آغاز غایت است که به تناسب این مورد، معنای علّت و سبب را می‌رساند؛ و در « مِمّٰا »، «ما» زاید است تا ماجرای گناهان را تأکید کند و آن را بزرگ بنمایاند. «خطیئات» همان نافرمانی‌ها و گناهان است، و نکره آمدنِ «نار» (بی‌الف‌ولام بودنِ آن) برای بزرگ و هولناک نشان دادنِ آن آتش است.

معنای آیه چنین است: به سبب نافرمانی‌ها و گناهانشان با طوفان غرق شدند و سپس در آتشی درآورده شدند — یعنی خدا آنان را وارد آتش کرد — که عذابش در هیچ اندازه‌ای نمی‌گنجد؛ و از زیبایی و ظرافتِ نظمِ آیه، گرد آوردنِ میان غرق‌شدن در آب و درآمدن به آتش است.

مراد از آتش، آتش برزخ است که بزهکاران در فاصلهٔ میان مرگ تا رستاخیز با آن عذاب می‌شوند، نه آتش آخرت؛ و این آیه از دلایل وجود برزخ به شمار می‌رود، زیرا معنایش این نیست که غرق شدند و بعداً در روز قیامت به آتش درمی‌آیند. از این رو، به این سخن که «جایز است مراد از آن همان آتش آخرت باشد»، نباید اعتنا کرد.

و سخن خدای متعال که: « فَلَمْ يَجِدُوا لَهُمْ مِنْ دُونِ اللّٰهِ أَنْصٰاراً » (پس برای خود در برابر خدا هیچ یارانی نیافتند)، یعنی یارانی نیافتند که با برطرف کردنِ هلاکت و عذاب از آنان، یاری‌شان کنند؛ و این تعبیری کنایه‌آمیز به بت‌ها و معبودانِ آنان است.