تفسیر آیهٔ ۸۰ سورهٔ اعراف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لُوطاً إِذْ قٰالَ لِقَوْمِهِ أَ تَأْتُونَ الْفٰاحِشَهَ » تا آخر آیه. ظاهر این عبارت آن است که از قبیل عطفِ داستان بر داستان است؛ یعنی عطفِ «لُوطاً» بر «نُوحاً» در این سخن در داستان نخست که فرمود: « لَقَدْ أَرْسَلْنٰا نُوحاً »، که در این صورت تقدیرِ کلام چنین خواهد بود: «و همانا لوط را فرستادیم هنگامی که به قوم خویش گفت...»؛ ولی آنچه از نظایرِ این نظم در قرآن معمول است، این است که به دلالتِ سیاق، در تقدیر «اذكر» (به یاد آور) باشد؛ و بر این پایه تقدیر چنین است: «و به یاد آور لوط را که او را فرستادیم، هنگامی که به قوم خود گفت...». و ظاهر آن است که تغییر سیاق از این جهت بوده که لوط(ع) از پیامبران پیرو شریعت ابراهیم(ع) بود، نه پیرو شریعت نوح(ع)؛ و به همین سبب در آغاز داستان او، سیاق نسبت به سیاقِ پیشین در داستان‌های نوح، هود و صالح تغییر یافته است؛ پس در آغاز داستان او سیاق دگرگون شد و سپس در داستان شعیب(ع) دوباره به همان سیاق بازگشت.

و لوط — چنان‌که ان‌شاءالله تفصیل داستان او در سورهٔ هود خواهد آمد — به سوی اهالی سدوم و دیگر آبادی‌ها فرستاده شده بود تا آنان را به دین توحید فرا خواند، و آنان مشرک و بت‌پرست بودند.

و سخن او: « أَ تَأْتُونَ الْفٰاحِشَهَ » (آیا مرتکب آن کار زشت می‌شوید؟)؛ مراد از فاحشه لواط است، به دلیل این سخن او: « إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجٰالَ شَهْوَهً » (همانا شما از روی شهوت سراغ مردان می‌روید). و در این سخن او: « مٰا سَبَقَكُمْ بِهٰا مِنْ أَحَدٍ مِنَ الْعٰالَمِينَ »؛ یعنی هیچ‌کس از امت‌ها و گروه‌ها، دلالتی است بر اینکه تاریخ پیدایش این عمل بسیار شنیع به قوم لوط می‌رسد؛ و بیشتر آنچه دربارهٔ این موضوع است، در تفصیل داستان او در سورهٔ هود خواهد آمد.