أَوَعَجِبۡتُمۡ أَن جَآءَكُمۡ ذِكۡرٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنكُمۡ لِيُنذِرَكُمۡۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ قَوۡمِ نُوحٖ وَزَادَكُمۡ فِي ٱلۡخَلۡقِ بَصۜۡطَةٗۖ فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
«آیا تعجب کردید که پندی از جانب پروردگارتان بر مردی از خودتان برای شما بیاید تا بیمتان دهد؟ و به یاد آورید هنگامی را که شما را پس از قوم نوح جانشینان قرار داد و شما را در آفرینش تنومندی و فزونی بخشید؛ پس نعمتهای خدا را یاد کنید، شاید رستگار شوید.»
تفسیر آیهٔ ۶۹ سورهٔ اعراف، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۸، صفحهٔ ۱۷۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/7/69/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « أَ وَ عَجِبْتُمْ أَنْ جٰاءَكُمْ ذِكْرٌ مِنْ رَبِّكُمْ » (آیا تعجب کردید که یادآوری و پندی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است...) تا آخر آیه. «بَصْطَة» همان «بَسْطَة» (گستردگی و فزونی) است که حرف «سین» به دلیل همجواری با «طاء» ــ که از حروف اطباق (حروفی که هنگام تلفظشان زبان به کام میچسبد) است ــ به «صاد» تبدیل شده است؛ مانند «صِراط» و «سِراط». و «آلاء» جمعِ «إِلْی» یا «أَلْی» (با کسر یا فتح همزه) به معنای نعمت است؛ مانند «آناء» که جمع «إِنْی» و «أَنْی» است.
سپس هود (ع) مانند آنچه پیشتر از نوح (ع) گذشت، تعجب آنان را از رسالت خود انکار کرد و نعمتهای خدا بر ایشان را یادآور شد. او از میان نعمتها دو نعمت آشکار را ویژه ساخت: نخست اینکه خداوند آنان را پس از قوم نوح، جانشینان روی زمین قرار داد، و دوم اینکه از میان همهٔ اقوام، آنان را با آفرینشی تنومند و هیکلی بزرگ امتیاز بخشید که نشانه و لازمهٔ توان و نیروی فراوان بود؛ و از همینجا روشن میشود که آنان دارای تمدن و پیشرفت، و آوازهمند در دلاوری، توانمندی و قدرت بودند. سپس آن دو نعمت را با اشاره به سایر نعمتها پی گرفت، با این سخن خدای متعال: « فَاذْكُرُوا آلاٰءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » (پس نعمتهای خدا را یاد کنید، باشد که رستگار شوید).