لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ
که جز خطاکاران آن را نمیخورند.
تفسیر آیهٔ ۳۷ سورهٔ حاقه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۴۰۱ تا ۴۰۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/69/37/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و سخن او که: « لاٰ يَأْكُلُهُ إِلاَّ الْخٰاطِؤُنَ » (جز خطاکاران آن را نمیخورند) وصفی برای «غِسلین» است، و «خاطئون» کسانی هستند که به خطا و گناه آلودهاند.
بحث روایی
و در همان کتاب، بیهقی در «شعب الإیمان» از صَعصَعة بن صوحان روایت کرده است که گفت: مردی بادیهنشین نزد علی بن ابیطالب (ع) آمد و گفت: این کلمه از قرآن چگونه خوانده میشود: «لا يأكله إلا الخاطون»؟ [چرا اینگونه آمده در حالی که] به خدا سوگند همه گام برمیدارند و راه میروند (او گمان کرده بود واژه از «خُطوة» به معنای گام برداشتن است)!
علی (ع) لبخندی زد و فرمود: «ای اعرابی! [بلکه تلاوت درست چنین است:] « لاٰ يَأْكُلُهُ إِلاَّ الْخٰاطِؤُنَ » (آن را جز خطاکاران نمیخورند؛ حاقه: ۳۷).» آن مرد گفت: به خدا سوگند راست گفتی ای امیرمؤمنان؛ شأن خداوند چنین نیست که بندهاش را تباه سازد و واگذارد.
سپس علی (ع) رو به ابوالاسود کرد و فرمود: «عجمها (غیرعربها) همگی وارد دین شدهاند؛ پس قاعدهای برای مردم وضع کن تا با تکیه بر آن، زبان خود را [از خطا در خواندن] اصلاح کنند.» پس او قواعدِ رفع و نصب و خفض (حرکات و اعراب کلمات) را برایشان تدوین نمود.