قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٞ
بگو: علم [به زمان آن] تنها نزد خداست و من فقط هشداردهندهای آشکارم.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۲۳ تا ۳۰ با هم
اینها آیاتی دیگر است که خدای متعال در آنها اموری را به یادشان میآورد که بر یگانگی او در آفرینش و تدبیر دلالت دارد و همراه با هشدار و بیمدادن است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۲۶ سورهٔ ملک، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۶۲ تا ۳۶۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/67/26/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ وَ إِنَّمٰا أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ » (بگو: دانشِ آن تنها نزد خداست و من فقط هشداردهندهای آشکارم). این سخن پاسخی است به گفتار آنان که میگفتند: « مَتيٰ هٰذَا الْوَعْدُ » و جملات پس از آن؛ و چکیدهٔ پاسخ این است که دانشِ مربوط به آن نزد خداست و جز او کسی از آن آگاه نیست، همانگونه که فرمود: «لاٰ يُجَلِّيهٰا لِوَقْتِهٰا إِلاّٰ هُوَ» (هیچکس جز او آن را در هنگامهاش آشکار نمیکند؛ اعراف: ۱۸۷)؛ و کار من چیزی جز این نیست که هشداردهندهای آشکارم و مأمور شدهام به شما خبر دهم که به سوی او گرد آورده میشوید، اما اینکه چه زمانی رخ خواهد داد، من دانشی دربارهٔ آن ندارم.
این [معنا] بر پایهٔ آن است که آیه در سیاقِ پاسخ به پرسش از زمان رستاخیز قرار گرفته است؛ بنابراین، «الـ» در «العلم» برای عهد خواهد بود (به زمانِ معهود و مشخصِ رستاخیز اشاره دارد) و مراد از آن، آگاهی از زمان حشر است. اما اگر «الـ» برای جنس باشد—آنگونه که خودِ جملهٔ « إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ » (دانش فقط نزد خداست) فینفسه افاده میکند—معنا چنین خواهد بود: حقیقت علم تنها نزد خداست و جز به اذن او به چیزی از آن احاطه نتوان یافت؛ همانطور که فرمود: «وَ لاٰ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاّٰ بِمٰا شٰاءَ» (بقره: ۲۵۵؛ و به چیزی از علم او احاطه نمییابند مگر به آنچه بخواهد)، و او نخواسته است که من از آن بدانم مگر همین اندازه که حتماً واقع خواهد شد و من شما را بدان هشدار دهم؛ اما اینکه چه وقت واقع میشود، هیچ دانشی بدان ندارم.