فَٱعۡتَرَفُواْ بِذَنۢبِهِمۡ فَسُحۡقٗا لِّأَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ
پس به گناه خود اعتراف میکنند؛ پس دوری [از رحمت خدا] باد بر اهل آتش سوزان!
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱۰ و ۱۱ با هم
«آنان شنیدند و فهمیدند، اما اطاعت نکردند و نپذیرفتند؛ و دلیل بر اینکه شنیدند و فهمیدند ولی نپذیرفتند، این سخن اوست: « فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقاً لِأَصْحٰابِ السَّعِيرِ » (پس به گناه خود اعتراف کردند، پس دوری از رحمت باد بر اهل آتش سوزان!)».
میگویم: مراد امام (ع) این است که دلیل بر اینکه مقصود از نشنیدن و نیندیشیدن، فرماننبردن و نپذیرفتن پس از شنیدن و فهمیدن است، این است که خدای متعال این سخنِ آنان را اعتراف به گناه نامیده است؛ و کارِ هیچ فاعلی گناه شمرده نمیشود مگر پس از آنکه با شنیدن یا با عقل، به جهتِ بدی و زشتیِ آن علم داشته باشد.
تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ ملک، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۵۳ تا ۳۵۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/67/11/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقاً لِأَصْحٰابِ السَّعِيرِ » (پس به گناه خود اعتراف کردند؛ پس دوری از رحمت باد بر اهل آتشِ افروخته!). سخنِ آنان که گفتند: « لَوْ كُنّٰا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مٰا كُنّٰا فِي أَصْحٰابِ السَّعِيرِ » (اگر گوش فرا میدادیم یا تعقل میکردیم، در زمرهٔ اهل آتشِ افروخته نبودیم)، از سرِ پشیمانی بر کوتاهیهایی بود که در حق خداوند روا داشتند و خیری که از خویش دریغ ورزیدند؛ از این رو اعتراف کردند که پیامدِ کارهایشان ورود به آتش دوزخ بود و میبایست مرتکبِ آن نمیشدند؛ و گناه چیزی جز این نیست، پس بدینسان به گناه خویش اعتراف نمودند.
واژهٔ «ذَنب» (گناه) از آن رو مفرد آمده که معنای مصدری از آن اراده شده است؛ و این واژه در اصل مصدر است (و معنای عام را میرساند).
و سخن او: « فَسُحْقاً لِأَصْحٰابِ السَّعِيرِ » (پس دوری و هلاکت باد بر اهل آتش افروخته!). «سَحق» چنانکه راغب گفته به معنای خرد کردن و کوبیدن چیزی است و این عبارت، نفرینی بر ضد آنان است.