تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ تغابن

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ فَذٰاقُوا وَبٰالَ أَمْرِهِمْ وَ لَهُمْ عَذٰابٌ أَلِيمٌ » (آیا خبر کسانی که پیش از این کافر شدند به شما نرسیده است؟ پس فرجام بد کار خود را چشیدند و برایشان عذابی دردناک خواهد بود). «وبال امر» به معنای پیامد ناگوار کار است، و مراد از کارشان (أمرهم)، همان کفر و گناهان و نافرمانی‌های برخاسته از آن است.

پس سخن خدای متعال: « أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ » (آیا خبر کسانی که پیش از این کافر شدند به شما نرسیده است؟)، خطابی به مشرکان است و در آن به داستان‌های امت‌های گذشته و هلاک‌شده همچون قوم نوح، عاد، ثمود و دیگرانی اشاره دارد که خداوند به سبب گناهانشان نابودشان کرد؛ و عبارت « فَذٰاقُوا وَبٰالَ أَمْرِهِمْ » (پس فرجام بد کار خود را چشیدند)، اشاره به عذاب ریشه‌کن‌کننده‌ای (استئصال) دارد که بر سرشان فرود آمد.

عبارت « وَ لَهُمْ عَذٰابٌ أَلِيمٌ » (و برایشان عذابی دردناک است)، به عذاب اخرویِ آنان اشاره می‌کند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵ و ۶ با هم

از آنجا که مقتضای نام‌های نیک (اسماء حسنی) و صفات والای خداوند که در آیات پیشین برشمرده شد، حتمی‌بودنِ بازگشت مردم و رهسپارشدنشان به‌سوی پروردگار برای حسابرسی و جزا است، آگاه‌ساختن آنان از تکالیفی که باید به جا آورند یا از آن بپرهیزند — که همان شریعت است — ضرورت می‌یابد؛ و راه دستیابی به این آگاهی، رسالت و پیامبری است. بنابراین، فرستادن پیامبرانی بر پایهٔ بیم‌دادن (انذار) و مژده‌بخشیدن (تبشیر) نسبت به کیفر و پاداش آخرت و خشم و خشنودی خدای متعال، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

تفسیر آیه‌های ۵ تا ۷ با هم

خدای متعال کلام را با هشدار و بیم‌دادن پی گرفت و به سرگذشت کسانی اشاره فرمود که پیش از این کافر شدند، فرجام بدِ کار خود را چشیدند و در آخرت نیز عذابی دردناک دارند؛ سپس به بیان سبب کفرشان پرداخت که همان تکذیب پیامبری و رسالت بود، و در ادامه به ریشهٔ این تکذیب اشاره کرد که انکار برانگیخته‌شدن مردگان و روز رستاخیز (معاد) است.