وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ نَبَاتَ كُلِّ شَيۡءٖ فَأَخۡرَجۡنَا مِنۡهُ خَضِرٗا نُّخۡرِجُ مِنۡهُ حَبّٗا مُّتَرَاكِبٗا وَمِنَ ٱلنَّخۡلِ مِن طَلۡعِهَا قِنۡوَانٞ دَانِيَةٞ وَجَنَّٰتٖ مِّنۡ أَعۡنَابٖ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُشۡتَبِهٗا وَغَيۡرَ مُتَشَٰبِهٍۗ ٱنظُرُوٓاْ إِلَىٰ ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثۡمَرَ وَيَنۡعِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكُمۡ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
و اوست که از آسمان آبی فرو فرستاد؛ پس با آن روییدنیِ هر چیزی را بیرون آوردیم، و از آن گیاه سبزی برآوردیم که از آن دانه‌های برهم‌نشسته بیرون می‌آوریم، و از شکوفه درخت خرما خوشه‌هایی نزدیک و در دسترس، و باغ‌هایی از انگورها و زیتون و انار، همانند و ناهمانند. به میوه آن هنگامی که بار می‌دهد و به رسیدنش بنگرید؛ بی‌گمان در این‌ها برای گروهی که ایمان می‌آورند نشانه‌هایی است.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۹۵ تا ۹۹ با هم
خدای پاک و منزه اموری از آفریده‌های خویش را یاد کرده است تا هر کس اهل اندیشه و بینش است در آن‌ها تأمل کند و راه یابد، و با نگریستن در آن‌ها به یگانگی‌اش رهنمون گردد. ادامه در متن کامل
تفسیر آیه‌های ۹۷ تا ۹۹ با هم
خداوند ستارگان را نشانه‌ای ویژه برای گروهی دانسته که اهل دانش‌اند، و آفرینش جان‌های انسانی را نشانه‌ای مخصوص برای گروهی شمرده که ژرف می‌اندیشند، و تدبیر نظام رویاندن را نشانه‌ای برای گروهی خوانده که ایمان می‌آورند. تناسب این تعابیر روشن است؛ زیرا نگریستن در نظامِ رویش و گیاهان امری ساده است که نیازمند تکلف و زحمت چندانی نیست، بلکه فهمِ عمومی نیز به آن پی می‌برد، به این شرط که با روشناییِ انصافِ ایمانی روشن شود و به آلودگیِ عناد و لجبازی نیالاید. اما نگریستن در ستارگان و وضعیت‌های آسمانی، از محدودهٔ دانشمندانِ این فن فراتر نمی‌رود؛ همان کسانی که ستارگان، جایگاه‌های آن‌ها و دیگر حالت‌های فلکی را تا اندازه‌ای می‌شناسند، و فهم تودهٔ مردم جز با زحمت و آموزش به آن راه نمی‌یابد. اما نشانهٔ مربوط به جان‌های آدمی، آگاهی از آن و رازهای آفرینش نهفته در آن، افزون بر بررسی نظری، به مراقبت باطنی، ژرف‌نگریِ بسیار و درنگ و استواریِ کامل نیازمند است، و معنای «فقه» (فهم عمیق) نیز همین است.
تفسیر آیهٔ ۹۹ سورهٔ انعام، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۷، صفحهٔ ۲۸۹ تا ۲۹۰ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/6/99/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً » (اوست که از آسمان آبی فرو فرستاد) تا آخر آیه. «سماء» همان جهتِ بالاست؛ ازاین‌رو هر چه بر فراز تو قرار گیرد و بر سرت سایه افکند، آسمان است. و بنا بر آنچه گفته‌اند، مراد از سخن خداوند: « فَأَخْرَجْنٰا بِهِ نَبٰاتَ كُلِّ شَيْءٍ » (پس با آن، روییدنیِ هر چیزی را بیرون آوردیم) این است که با آبی که از آسمان فرود آوردیم، روییدن و بالیدنی را که در نهادِ هر موجود رشدکننده‌ای با استعدادِ روییدن به ودیعت نهاده شده بود، از مرحلهٔ پنهانی به آشکاری درآوردیم؛ یعنی با آن، هر روینده‌ای مانند گیاه بی‌ساقه، درخت، انسان و دیگر جانداران را پروراندیم و رویاندیم.
«خَضِر» همان چیز سبز است و گویی مخفف «خاضِر» (سبز و باطراوت) است. متراکم بودن دانه («تراکب الحب»)، بر هم نشستن و قرار گرفتنِ دانه‌ها روی یکدیگر است، همان‌گونه که در خوشه دیده می‌شود. «طَلع» نخستین چیزی است که از میوهٔ نخل آشکار می‌گردد. «قنوان» جمع «قِنو» (به کسر قاف) است و آن همان خوشهٔ خرماست، که در نخل خرما مانند خوشه در انگور است. «دانیه» یعنی نزدیک و در دسترس. «مشتبه» و «غیر متشابه» به معنای همگون و ناهمگون در نوع، شکل و جز آن است. و «یَنعِ» میوه، همان رسیدن و کمال آن است.