تفسیر آیهٔ ۱۴۲ سورهٔ انعام

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مِنَ الْأَنْعٰامِ حَمُولَهً وَ فَرْشاً » (و از چارپایان، باربردار و کم‌ارتفاع را پدید آورد) تا آخر آیه. «حموله» حیوانات بزرگ‌تر از چارپایان‌اند، از آن رو که توانایی بارکشی دارند؛ و «فرش» حیوانات کوچک‌ترِ آن‌هایند، چون گویی بر زمین گسترده شده‌اند یا مانند فرش زیر پا قرار می‌گیرند. و این فرمودهٔ او: « كُلُوا مِمّٰا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ » (از آنچه خدا روزی‌تان کرده بخورید)، مباح شمردنِ خوردن و تأیید همان چیزی است که عقل بدان دلالت می‌کند، مانند فرمودهٔ او در آیهٔ پیشین که: « كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ » (از میوه‌اش بخورید). و این سخن او: « لاٰ تَتَّبِعُوا خُطُوٰاتِ الشَّيْطٰانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ » (از گام‌های شیطان پیروی مکنید که او برای شما دشمنی آشکار است)، یعنی در این موضوعی که اباحه‌اش تشریع شده، با پیروی از شیطان گام بر جای گام او نگذارید، به این صورت که آنچه را خدا حلال کرده حرام بشمارید؛ و پیش‌تر گذشت که مراد از پیروی از گام‌های شیطان، حرام کردنِ ناآگاهانهٔ چیزی است که خدا حلال فرموده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۴۱ تا ۱۴۵ با هم

سپس خدای متعال گمراهیِ آنان را در تحریم زراعت و چهارپایان — با وجود آنکه از روزی‌های خداست — به شکلی تفصیلی بیان فرمود؛ نخست با استدلال عقلی و توجه به مصلحتِ زندگی و معیشت بندگان در آیهٔ « وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنّٰاتٍ » (و اوست کسی که باغ‌هایی پدید آورد...) تا پایان چهار آیه، و سپس از جهت نقل و نزول وحی با آیهٔ « قُلْ لاٰ أَجِدُ فِي مٰا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَليٰ طٰاعِمٍ يَطْعَمُهُ » (بگو: در آنچه به من وحی شده، هیچ حرامی بر خورنده‌ای که آن را می‌خورد نمی‌یابم...) تا پایان آیه. ادامه در متن کامل

بنابراین، حاصلِ این پنج آیه آن است که تحریم برخی از انواع زراعت و چهارپایان از سوی آنان، گمراهی است و هیچ دلیلی بر درستیِ آن وجود ندارد؛ نه عقل و رعایت مصلحت بندگان چنین حکمی می‌کند، و نه وحی فرودآمده از سوی خدای پاک و منزه آنان را بدان رهنمون می‌شود؛ از این رو در این کار گرفتار زیان‌اند. ادامه در متن کامل