تفسیر آیهٔ ۱۳۹ سورهٔ انعام

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ قٰالُوا مٰا فِي بُطُونِ هٰذِهِ الْأَنْعٰامِ خٰالِصَهٌ لِذُكُورِنٰا » (و گفتند: آنچه در شکم این چهارپایان است، ویژهٔ مردان ماست...) تا پایان آیه؛ مراد از «آنچه در شکم‌هاست»، جنین‌های «بَحائر» و «سَوائب» (حیواناتی که در جاهلیت رها یا نذر بت‌ها می‌شدند) است؛ رسم آنان این بود که اگر جنین زنده به دنیا می‌آمد، خوردنش را فقط برای مردان حلال می‌دانستند نه زنان، و اگر مرده به دنیا می‌آمد، مردان و زنان همگی از آن می‌خوردند. برخی نیز گفته‌اند: مراد از آن، شیرِ چهارپایان است، و برخی گفته‌اند:

مراد هم جنین‌ها و هم شیرِ آن حیوانات است.

مراد از عبارت « سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ » (به‌زودی کیفرِ این توصیفشان را به آنان خواهد داد) این است که کیفرِ خودِ این توصیف و سخن ناروا را به آنان می‌چشاند؛ چراکه همین توصیف دروغین به وبال و عذابی بر ضد خودشان تبدیل می‌شود، و در این تعبیر نکته‌ای دقیق نهفته است. برخی نیز گفته‌اند تقدیر کلام «سیجزیهم بوصفهم» (به سبب وصفشان کیفرشان می‌دهد) است، و برخی گفته‌اند تقدیر آن «سيجزيهم جزاء وصفهم» (کیفرِ وصفشان را می‌دهد) بوده که واژهٔ «جزاء» حذف شده و «وصف» به جای آن نشسته است؛ و معنا در هر حال روشن است.