تفسیر آیهٔ ۵۴ سورهٔ واقعه

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۲ تا ۵۴ با هم

حرف «مِنْ» در عبارت « مِنْ شَجَرٍ » برای ابتدا (آغاز) است، و در « مِنْ زَقُّومٍ » بیانیه (بیان‌کنندهٔ جنس درخت) است؛ و احتمال دارد « مِنْ زَقُّومٍ » بدل از « مِنْ شَجَرٍ » باشد. ضمیر در « مِنْهَا » به «شجر» (درخت) یا «ثمر» (میوه) برمی‌گردد و هر دو واژه هم مذکر و هم مؤنث به کار می‌روند؛ از همین رو، در اینجا ضمیر مؤنث آورده شده و در آیهٔ بعد در « فَشٰارِبُونَ عَلَيْهِ »، ضمیر مذکر آمده است. باقی آیه نیز روشن است.

تفسیر آیه‌های ۵۴ و ۵۵ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَشٰارِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَمِيمِ فَشٰارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ » (و روی آن از آب جوشان خواهید نوشید، پس مانند نوشیدن شتران تشنه‌کام خواهید نوشید). کلمهٔ «عَلَى» برای استعلا (برتری و روی چیزی قرار گرفتن) است و در این جایگاه می‌رساند که این نوشیدن بی‌درنگ و بدون فاصله پس از خوردن رخ می‌دهد. «الهیم» جمع «هیماء» است، یعنی شترانی که دچار بیماری «هُیام» (با ضمهٔ هاء) شده‌اند؛ و آن بیماری‌ای مانند استسقا (تشنگیِ سیری‌ناپذیر) است که به شتر دست می‌دهد، و حیوان آن‌قدر آب می‌نوشد تا بمیرد یا سخت بیمار شود. و برخی گفته‌اند: «الهیم» ریگزارهایی است که هرگز با آب سیراب نمی‌شوند.

معنای آیه چنین است: پس بی‌درنگ در پیِ آنچه از زقوم خوردید، از آبی بسیار داغ خواهید نوشید، و مانند نوشیدنِ شتران تشنه‌کام یا همچون فرورفتن آب در ریگزارهای تشنه خواهید نوشید. و این، پایان آن مطالبی است که پیامبر (ص) مأمور بود به آنان بگوید.