خَافِضَةٞ رَّافِعَةٌ
فرودآورنده است و بالابرنده؛
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱ تا ۳ با هم
در کتاب «الخصال»، از زُهْری روایت شده است که گفت: از علی بن الحسین(ع) شنیدم که میفرمود: «هر کس به تسلای الهی آرام نگیرد (و به مقدرات خدا دل خوش ندارد)، جانش از حسرتهای دنیا تکهتکه میشود؛ به خدا سوگند دنیا و آخرت جز مانند دو کفهٔ ترازو نیستند که هر کدام سنگینتر شود، دیگری را سبک میکند و بالا میبرد.» سپس این سخن خدای عزوجل را تلاوت کرد: « إِذٰا وَقَعَتِ الْوٰاقِعَهُ » یعنی قیامت، « لَيْسَ لِوَقْعَتِهٰا كٰاذِبَهٌ خٰافِضَهٌ » به خدا سوگند دشمنان خدا را در آتش دوزخ فرومیافکند، « رٰافِعَهٌ » به خدا سوگند اولیای خدا را به سوی بهشت بالا میبرد.
تفسیر آیههای ۱ تا ۴ با هم
و در تفسیر قمی آمده است: دربارهٔ آیهٔ « إِذٰا وَقَعَتِ الْوٰاقِعَهُ لَيْسَ لِوَقْعَتِهٰا كٰاذِبَهٌ » فرمود: «قیامت حق است»، و دربارهٔ کلام خداوند: « خٰافِضَهٌ » فرمود: «دشمنان خدا را فرومیکشد»، « رٰافِعَهٌ » «برای اولیای خدا بالابرنده است»، و دربارهٔ « إِذٰا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا » ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۳ سورهٔ واقعه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۱۱۵ تا ۱۱۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/56/3/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « خٰافِضَهٌ رٰافِعَهٌ »؛ این دو کلمه، دو خبرند که مبتدای آنها ضمیرِ بازگردنده به «واقعه» است. خفض (پایین آوردن) ضدّ رفع (بالا بردن) است و پایینآورنده و بالابرنده بودنِ واقعه، کنایه از دگرگون ساختنِ نظامِ مشهودِ دنیاست، تا نهانها آشکار شوند در حالی که امروز پوشیدهاند؛ و پیوندها و آثار اسباب که امروز آشکارند، پوشیده و پنهان گردند؛ و قدرتمندانِ اهل کفر و فسق خوار شوند و پرهیزگاران عزت یابند.