تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « حِكْمَهٌ بٰالِغَهٌ فَمٰا تُغْنِ النُّذُرُ »؛ «حکمت» سخن حقی است که به کار می‌آید و سود می‌رساند؛ و «بلوغ» رسیدنِ چیزی به نهایت مسافت است و کنایه از تمامیت و کمال آن به شمار می‌رود. بنابراین «حکمت بالغه»، همان حکمتِ تام و کاملی است که نه در ذاتِ خود نقصی دارد و نه در اثرگذاری‌اش.

و در سخن خدای متعال: « فَمٰا تُغْنِ النُّذُرُ »، حرف «فا» فصیحه است (فای فصیحه نشان‌دهندهٔ جمله‌ای پوشیده و حذف‌شده در کلام است که سخن بر آن مترتب می‌شود)؛ و «نُذُر» جمع «نذیر» است، چه به معنای هشداردهنده باشد و چه به معنای هشدار دادن؛ و هر دو درست است، هرچند معنای نخست به فهم نزدیک‌تر است.

و معنا چنین است: این قرآن، یا آنچه به سویش فراخوانده می‌شوند، حکمتی رساست که آن را تکذیب کردند و از هوس‌های خویش پیروی نمودند؛ پس هشداردهندگان یا هشدارها چه سودی می‌بخشند؟!