تفسیر آیهٔ ۴۵ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَ يُوَلُّونَ الدُّبُرَ » (به‌زودی این جمع شکست می‌خورد و پشت کرده، می‌گریزند). لام در « اَلْجَمْعُ » برای عهد ذکری است (اشاره به همان جمعیتی دارد که پیش‌تر یاد شد) و در « اَلدُّبُرَ » برای جنس است؛ و روی گرداندنِ دُبُر (پشت کردن) همان فرار و عقب‌نشینی است. معنای آیه این است: به‌زودی آن جمعیتی که به آن فخر می‌فروشند شکست می‌خورند، پشت می‌کنند و فرار خواهند کرد.

در این آیه، از مغلوب شدن و فرار جمعیت آنان خبر داده شده است، و دلالت دارد بر این‌که این شکست، گریزِ آنان در جنگی خواهد بود که در آینده وارد آن می‌شوند. این پیش‌گویی در جنگ بدر رخ داد و از اخبار غیبیِ حماسی قرآن کریم (ملاحم: پیش‌گویی حوادث و جنگ‌های بزرگ آینده) به‌شمار می‌رود.