تفسیر آیهٔ ۴۳ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ كُفّٰارُكُمْ خَيْرٌ مِنْ أُولٰئِكُمْ أَمْ لَكُمْ بَرٰاءَهٌ فِي الزُّبُرِ »؛ ظاهر آیه این است که خطابی به قوم پیامبر (ص)—چه مؤمن و چه کافر—است، چنان‌که نسبت دادن کافران به آنان در عبارت « كُفّٰارُكُمْ » (کافرانِ شما) این نکته را می‌رساند. مقصود از برتری نیز، برتری در زینت‌ها و مظاهر فریبندهٔ زندگی دنیا چون مال و فرزندان است، یا از نظر خصلت‌های رایج در جامعه‌شان مانند سخاوت، و شجاعت و مهربانی با ناتوانان. اشاره با «أُولٰئِكُمْ» به اقوامی است که سرگذشتشان یاد شد: قوم نوح، عاد، ثمود، قوم لوط و آل فرعون؛ و این پرسش، برای انکار است.

و معنای آیه این است: کسانی از شما که کفر ورزیده‌اند، از آن امت‌های هلاک‌شده و عذاب‌چشیده برتر نیستند تا عذابْ آنان را فرابگیرد ولی شامل شما نشود.

و ممکن است خطابِ « أَ كُفّٰارُكُمْ » متوجه خصوص کافران باشد، با این عنایت که آنان قوم پیامبر (ص) هستند و در این قوم کافرانی وجود دارند که در واقع همان خودِ اینان هستند.

و سخن خداوند: « أَمْ لَكُمْ بَرٰاءَهٌ فِي الزُّبُرِ »، ظاهر آن نیز عمومیت خطاب است. «الزُّبُر» جمع «زبور» به معنای کتاب است و مفسران گفته‌اند مقصود از «زُبُر»، کتاب‌های آسمانیِ نازل‌شده بر پیامبران است. معنای آیه چنین است: بلکه آیا در کتاب‌های آسمانی که از سوی خداوند فرود آمده، برای شما امان‌نامه‌ای هست که نشان دهد در امان از عذاب و بازخواست هستید، هرچند کفر بورزید، جرم مرتکب شوید و به هر گناهی که دلتان خواست دست بزنید؟!