تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنّٰا أَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمْ حٰاصِباً إِلاّٰ آلَ لُوطٍ نَجَّيْنٰاهُمْ بِسَحَرٍ » (ما بر سرِ آنان توفانی سنگ‌بار فرستادیم، مگر خاندان لوط که در سحرگاه نجاتشان دادیم). «حاصب» بادی است که با خود سنگ و ریگ می‌آورد؛ و مراد از آن، همان بادی است که فرستاده شد و آنان را با سنگ‌گل‌هایی متراکم و پیاپی درنوردید و سنگ‌باران کرد.

در «مجمع البیان» آمده است: «سحر» هرگاه نکره باشد، سحرگاهی از سحرگاهان اراده می‌شود؛ چنان‌که گفته می‌شود: «رأيت زيدا سحرا من الأسحار» (زید را در سحرگاهی از سحرگاهان دیدم). اما هرگاه سحرگاهِ روز خودت را اراده کنی می‌گویی: «أتيته بسحر» با فتحه [و غیرمنصرف] (سحرگاه نزد او رفتم)، یا «أتيته سحر» بدون تنوین؛ پایان سخن؛ و معنا روشن است.