تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنٰا بَلْ هُوَ كَذّٰابٌ أَشِرٌ »؛ این پرسش نیز مانند پرسش پیشین برای انکار است، و معنایش این است: آیا وحی بر او فرود آمده و از میان همهٔ ما به او اختصاص یافته، با این‌که هیچ برتری‌ای بر ما ندارد؟! هرگز چنین نخواهد بود. و تعبیر به «إلقاء» (افکندن) به‌جای «إنزال» (فروفرستادن) و مانند آن، چنان‌که گفته‌اند، برای اشاره به شتاب در القای آن است.

و احتمال دارد مرادْ نفی این باشد که القای ذکر از میان آنان به او اختصاص یافته باشد در حالی که او نیز بشری مانند خودِ آنهاست؛ پس اگر وحی حقیقت داشت و روا بود که بر انسان نازل شود، باید بر همهٔ انسان‌ها نازل می‌شد؛ پس چگونه او به چیزی اختصاص یافته که شایسته بود به همگان روزی شود؟! در این صورت، این آیه در معنای همان سخنی خواهد بود که—چنان‌که در سورهٔ شعراء آمده—به او گفتند: «مٰا أَنْتَ إِلاّٰ بَشَرٌ مِثْلُنٰا» (شعراء: ۱۵۴: تو جز بشری مانند ما نیستی).

و این سخن خدا: « بَلْ هُوَ كَذّٰابٌ أَشِرٌ » یعنی او بسیار سرمست، خودخواه و متکبر است و می‌خواهد از این راه بر ما بزرگی بفروشد.