تفسیر آیهٔ ۱۸ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « كَذَّبَتْ عٰادٌ فَكَيْفَ كٰانَ عَذٰابِي وَ نُذُرِ »؛ (قوم عاد [پیامبرشان را] تکذیب کردند؛ پس عذاب من و هشدارهایم چگونه بود؟). این آیه آغاز داستانی دیگر از داستان‌هایی است که مایهٔ بازدارندگی و عبرت دارد، و به داستان پیشین عطف نشده است—و داستان‌های پس از آن نیز همین گونه‌اند—زیرا هر یک از این داستان‌ها به تنهایی برای بازداشتن، بازداری از گناه و پند گرفتن کافی است، اگر اهل پند گرفتن باشند.

و این سخن خدای متعال که: « فَكَيْفَ كٰانَ عَذٰابِي وَ نُذُرِ » (پس عذاب و هشدارهای من چگونه بود؟) برای متوجه ساختن دل‌های شنوندگان به چگونگی آن عذاب هولناک آورده شده است که با آیهٔ « إِنّٰا أَرْسَلْنٰا » (ما فرستادیم...) به آنان بیان می‌شود، نه این‌که مانند آیهٔ پیشین برای بزرگ‌نمایی و تأکید بر شدت عذاب و اثبات درستی هشدارها آمده باشد؛ وگرنه تکرار دوبارهٔ « فَكَيْفَ كٰانَ » پس از آن بیهوده می‌نمود. این سخن را برخی گفته‌اند و سخن نیکویی است.