وَٱلۡبَحۡرِ ٱلۡمَسۡجُورِ
و سوگند به دریای برافروخته (یا پر و موّاج)،
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۵ و ۶ با هم
و در تفسیر قمی آمده است: دربارهٔ « وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ » (سوگند به سقف برافراشته) فرمود: «آسمان است»، و دربارهٔ « وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ » (سوگند به دریای برافروخته) فرمود:
تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ طور، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۷ تا ۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/52/6/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ »؛ (سوگند به دریای برافروخته [یا سرشار]). راغب گفته است: «سَجْر» برافروختنِ آتش است، و در مجمعالبیان آمده است:
«مسجور» یعنی سرشار و آکنده؛ گفته میشود: «سَجَرْتُ التَّنُّورَ»، یعنی تنور را از آتش پر کردم. این آیه به هر دو معنا تفسیر شده است؛ و مؤید معنای نخست این کلام الهی است: «وَ إِذَا الْبِحٰارُ سُجِّرَتْ» (تکویر: ۶) یعنی برافروخته و شعلهور شود؛ و در حدیث نیز آمده است که دریاها در روز قیامت به آتشی برافروخته تبدیل میشوند. و برخی گفتهاند: مراد آن است که آبهای دریاها بر اثر برافروختهشدنِ آتش در آنها، فروکش میکند و خشک میشود.
بحث روایی
«در روز قیامت برافروخته و شعلهور میشود».
و در مجمعالبیان آمده است: «« وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ » یعنی [دریای] آکنده و لبریز؛ از قتاده. و گفته شده: دریای برافروخته و داغشده مانند تنور است؛ از مجاهد، ضحاک، اخفش و ابنزید. سپس گفته شده است: دریاها در روز قیامت داغ میشوند و به آتش تبدیل میگردند، سپس به یکدیگر راه مییابند و آنگاه به سوی آتشِ [دوزخ] سرازیر میشوند»؛ و حدیث نیز مطابق همین مضمون وارد شده است.