تفسیر آیهٔ ۱۸ سورهٔ طور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فٰاكِهِينَ بِمٰا آتٰاهُمْ رَبُّهُمْ وَ وَقٰاهُمْ رَبُّهُمْ عَذٰابَ الْجَحِيمِ »؛ «فاکهه» مطلقِ میوه است، و برخی گفته‌اند: هر میوه‌ای جز انگور و انار است. در لغت، هرگاه کسی خوش‌وبش کند و به شوخی و بگووبخند بپردازد، می‌گویند «تَفَكَّهَ» و «فَكِهَ»؛ و نیز هرگاه میوه بخورد، همین تعبیر به کار می‌رود. آیه به هر دو معنا تفسیر شده است؛ از این رو گفته‌اند:

معنایش این است که: از نعمت‌هایی که پروردگارشان به آنان بخشیده، شادمانه با یکدیگر سخن می‌گویند؛ و گفته‌اند: معنایش این است که از میوه‌ها و باروبَرِ عطاشدهٔ پروردگارشان می‌خورند؛ و نیز گفته‌اند: معنایش این است که از احسان و بخششِ پروردگارشان لذت می‌برند، که بازگشت این سخن به همان معنای نخست است؛ و گفته‌اند:

معنای «فاکهین» این است که از آنچه پروردگارشان به آنان ارزانی داشته، شگفت‌زده و شادمان‌اند؛ و چه بسا بازگشت این سخن نیز به معنای دوم باشد.

تکرار واژهٔ « رَبُّهُمْ » در عبارتِ « وَ وَقٰاهُمْ رَبُّهُمْ عَذٰابَ الْجَحِيمِ »، برای رساندن کمالِ لطف و توجّه ویژه به آنان است.