تفسیر آیهٔ ۲۳ سورهٔ فتح

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « سُنَّهَ اللّٰهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّهِ اللّٰهِ تَبْدِيلاً » (این سنت الهی است که از پیش نیز جاری بوده است، و هرگز برای سنت خدا دگرگونی نخواهی یافت). عبارت « سُنَّهَ اللّٰهِ » مفعول مطلق برای فعلی مقدر است، یعنی «سَنَّ سُنَّةَ اللَّهِ»؛ و معنایش این است که این شیوه و سنت همیشگی و دیرین خدای پاک و منزه است که هرگاه پیامبرانش و مؤمنان در ایمان خویش راست‌کردار باشند و نیت‌هایشان را خالص گردانند، آنان را بر دشمنان کافرشان چیره می‌سازد؛ «وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّهِ اللّٰهِ تَبْدِيلاً» (و هرگز برای سنت خدا تغییری نخواهی یافت)، همان‌گونه که خدای متعال می‌فرماید: «كَتَبَ اللّٰهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي» (خداوند چنین مقرر داشته است که بی‌گمان من و فرستادگانم پیروز خواهیم شد؛ مجادله: ۲۱). مسلمانان نیز در هیچ‌یک از غزوات و جنگ‌های خود آسیبی ندیدند مگر به سبب آنکه در مواردی با فرمان خدا و پیامبرش مخالفت ورزیدند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۸ تا ۲۸ با هم

[راوی] گفت: مردم تمام آن شب را در گفت‌وگو و تکاپو به سر بردند که به راستی پرچم به کدام‌یک از آنان داده می‌شود؟ ادامه در متن کامل

[پیامبر (ص)] فرمود: «علی بن ابی‌طالب کجاست؟» گفتند: ای پیامبر خدا، او از چشم‌درد می‌نالد. ادامه در متن کامل

پس به سراغش فرستادند و او را آوردند؛ آن‌گاه پیامبر خدا (ص) از آب دهان مبارک خود در چشمان او افکند و علی بی‌درنگ بهبود یافت، گویی هرگز دردی نداشته است. ادامه در متن کامل

سلمه گفت: پس مَرحب [پهلوان یهود] به میدان آمد در حالی که می‌سرود: «قد علمت خيبر أني مرحب...» (اهالی خیبر خوب می‌دانند که من مرحبم...) تا پایان ابیات؛ آن‌گاه علی (ع) در برابر او به میدان آمد در حالی که می‌سرود: ادامه در متن کامل

«أنا الذي سمتني أمي حيدره»؛ من همان کسم که مادرم مرا حیدره (شیر) نامید، ادامه در متن کامل

«كليث غابات كريه المنظره»؛ مانند شیر بیشه‌ها، سهمگین و هیبت‌انگیز، ادامه در متن کامل

«أوفيهم بالصاع كيل السندره»؛ با پیمانه‌ای لبریز و فراوان حقشان را تمام و کمال می‌دهم (پاسخی قاطع و شتابان به آنان خواهم داد). ادامه در متن کامل

پس ضربتی بر مرحب فرود آورد و سرش را شکافت و او را کشت، و فتح و پیروزی به دست او رقم خورد. ادامه در متن کامل

این روایت را مسلم در صحیح خود آورده است. ادامه در متن کامل

و ابوعبدالله الحافظ با سند خود از ابورافع، آزادشدهٔ پیامبر خدا (ص)، روایت کرده است که گفت: ادامه در متن کامل

هنگامی که پیامبر خدا (ص) علی را فرستاد، همراه او بیرون شدیم؛ چون علی به قلعه نزدیک شد، اهالی آن برای نبرد با او بیرون آمدند و او با آنان جنگید. ادامه در متن کامل