تفسیر آیهٔ ۲۷ سورهٔ احقاف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَقَدْ أَهْلَكْنٰا مٰا حَوْلَكُمْ مِنَ الْقُريٰ » (و به یقین، آبادی‌های پیرامون شما را هلاک کردیم)؛ این یادآوری‌ای هشداردهنده و برخاسته از همان پندی است که در سخنِ « وَ لَقَدْ مَكَّنّٰاهُمْ » (و به‌راستی به آنان تمکن بخشیدیم...) آمده بود؛ بنابراین، بر اساس آنچه سیاق نشان می‌دهد، این جمله بر آن عطف شده است، نه بر سخنِ « وَ اذْكُرْ أَخٰا عٰادٍ » (و برادرِ عاد را یاد کن).

و سخن خدای متعال: « وَ صَرَّفْنَا الْآيٰاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » (و نشانه‌ها را گونه‌گون بیان کردیم تا شاید بازگردند)، یعنی نشانه‌های گوناگون را پدید آوردیم؛ از معجزه‌ای که پیامبران را بدان یاری دادیم، و وحیی که بر آنان نازل کردیم، و نعمت‌هایی که روزیِ آنان ساختیم تا پند گیرند، و بلاها و کیفرهایی که بدان دچارشان کردیم تا توبه کنند و از ستمشان دست بردارند، بدان امید که از پرستشِ غیرِ خدای پاک و منزه به سوی پرستش او بازگردند.

ضمیر در « لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » (تا شاید بازگردند) به «القُریٰ» (آبادی‌ها) برمی‌گردد و مقصود از آن، اهلِ آن آبادی‌هاست.