تفسیر آیهٔ ۳۳ سورهٔ جاثیه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ بَدٰا لَهُمْ سَيِّئٰاتُ مٰا عَمِلُوا وَ حٰاقَ بِهِمْ مٰا كٰانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ » (و بدی‌های آنچه انجام داده بودند برایشان آشکار شد و آنچه مسخره‌اش می‌کردند آنان را فرا گرفت). اضافه شدنِ «سیئات» به «ما عملوا»، بیانیه یا به معنای «مِن» (بیانِ جنس) است و منظور از «ما عملوا»، جنس کارهایی است که انجام داده‌اند؛ بدین معنا که: کارهای زشتشان یا زشتی‌های کارهایشان برای آنان پدیدار شد. بنابراین، آیه در معنای این کلام الهی است: «يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مٰا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ مٰا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ» (روزی که هر کس آنچه را از کار نیک انجام داده حاضر می‌یابد و آنچه را از بدی کرده است؛ آل عمران: ۳۰).

از این رو، این آیه از آیاتی است که بر تجسم اعمال (عینیت یافتن باطن کردارها) دلالت می‌کند؛ و برخی گفته‌اند در کلام حذفی وجود دارد و تقدیر آن چنین است:

«و بدا لهم جزاء سيئات ما عملوا» (و کیفر کارهای بدی که انجام دادند، برایشان آشکار شد).

و سخن خدای متعال که: « وَ حٰاقَ بِهِمْ مٰا كٰانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ » یعنی همان عذابی دامنگیرشان شد که در دنیا هرگاه به زبان پیامبران و فرستادگان از آن بیم داده می‌شدند، مسخره‌اش می‌کردند.