تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ » (و اگر از آنان بپرسی چه کسی آسمان‌ها و زمین را آفریده است، حتماً خواهند گفت: آن‌ها را همان شکست‌ناپذیرِ دانا آفریده است). در این آیه و آیات بعد تا پایان شش آیه، استدلالی بر پروردگاری خدای متعال و یگانگی او در تدبیر هستی آمده است، همراه با اشارتی به معاد و پاسخی محکوم‌کننده برای زیاده‌رویِ مشرکان؛ استدلالی که از اعتراف خودِ آنان به اینکه خدای متعال آفرینندهٔ همه‌چیز است برگرفته شده، و سپس بر جنبه‌هایی از آفرینش تکیه شده که خودْ عین تدبیر امور بندگان است؛ مانند قرار دادن زمین به عنوان گهواره برای آنان، پدید آوردن راه‌ها در آن و فرو فرستادن باران‌ها. در نتیجه این حقیقت به دست می‌آید که تنها او مالک و تدبیرکنندهٔ امورشان است؛ پس همو پروردگار است و هیچ پروردگاری جز او نیست.

از این رو روشن می‌شود که این آیه، مقدمه و زمینه‌چینی برای دلیلی است که آیات پس از آن در بر دارند؛ و پیش از این بارها در این کتاب بیان شد که بت‌پرستان منکرِ بازگشتِ آفرینش و پدید آوردن به خدای یگانه نیستند، بلکه تنها ادعا می‌کنند که کار تدبیر به دیگری سپرده شده است.