تفسیر آیهٔ ۱۶ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَمِ اتَّخَذَ مِمّٰا يَخْلُقُ بَنٰاتٍ وَ أَصْفٰاكُمْ بِالْبَنِينَ »؛ یعنی شما را به داشتنِ پسران اختصاص داد [و پسران را ویژهٔ شما گردانید]. پس پسران از آنِ شما باشند و برای او جز دختران نماند؟! در حالی که خودْ دختر را فروتر از پسر می‌دانید؛ در نتیجه پست‌ترِ این دو صنف را برای او ثابت می‌کنید و شریف‌ترشان را به خود اختصاص می‌دهید! این سخن، علاوه بر اینکه در ذاتِ خود ناممکن است، تحقیر، اهانتی آشکار و کفران به شمار می‌رود.

و مقید ساختنِ برگرفتنِ دختران به اینکه «از میان آنچه می‌آفریند» باشد، از آن روست که آنان فرشتگان را—با وجود باور به ربوبیت و معبود بودنشان—آفریده‌های خدا می‌دانستند. التفات (تغییر لحن کلام از غایب) به مخاطب ساختنِ آنان در این آیه، برای تأکید بر محکوم کردنِ آنان در استدلال و استوار ساختنِ سرزنش است؛ و نکره آوردن «بنات» و معرفه آوردن «البنين» نیز برای کوچک شمردن و بزرگداشت است.