تفسیر آیهٔ ۱۵ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ جَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبٰادِهِ جُزْءاً إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَكَفُورٌ مُبِينٌ »؛ منظور از «جزء»، فرزند است؛ زیرا ولادت در حقیقت نوعی برگرفته‌شدن و جدایی است، و فرزند، جزئی از پدر و مادر خویش است که از او جدا شده و به صورت او شکل گرفته است.

و اینکه از فرزند با تعبیرِ «جزء» یاد کرده، برای اشاره به محال بودنِ ادعای آنان است؛ چرا که جزء بودنِ چیزی برای چیز دیگر—به هر صورتی که فرض شود—تحقق نمی‌یابد مگر آنکه در آن چیز ترکیبی باشد، در حالی که خدای پاک و منزه از تمام جهات یگانه است.

و از آنچه گذشت روشن شد که « مِنْ عِبٰادِهِ » بیانی برای سخن او: « جُزْءاً » است؛ و نه مقدّم شدنِ این‌گونه بیان بر مبیَّن (واژهٔ توضیح‌داده‌شده) اشکالی دارد، و نه جمع بودنِ بیان و مفرد بودنِ مبیَّن.