أَلَآ إِنَّهُمۡ فِي مِرۡيَةٖ مِّن لِّقَآءِ رَبِّهِمۡۗ أَلَآ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٖ مُّحِيطُۢ
آگاه باشید که آنان در دیدارِ پروردگارشان در تردیدند؛ آگاه باشید که بی‌گمان او بر هر چیزی احاطه دارد.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۵۳ و ۵۴ با هم
و پیوند این جمله، یعنی سخن او: « أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ »، با عبارت « سَنُرِيهِمْ »، بنا بر واپسین وجه از وجوه سه‌گانهٔ گذشته روشن است. اما بنا بر دو وجه نخست، شاید وجهِ این پیوند آن باشد که مشرکان تنها بدان سبب به قرآن کفر ورزیدند که به توحید فرامی‌خواند؛ ازاین‌رو، کلام از دلالت بر حقانیت قرآن به منظور اثبات درستیِ دعوتش، به اثباتِ مستقیم و بی‌واسطهٔ حقانیت توحید انتقال یافت؛ گویی گفته شده است: آیات خود را به آنان نشان خواهیم داد تا برایشان روشن شود قرآنی که از این نشانه‌ها خبر می‌دهد حق است، و در نتیجه معلوم شود که پروردگارت یگانه است و شریکی ندارد؛ سپس فرموده است: و این راهی دراز است، در حالی که راهی نزدیک‌تر از آن وجود دارد؛ آیا برایشان بس نیست که پروردگارت بر هر چیزی مشهود و گواه است؟ خدای متعال می‌فرماید: « أَلاٰ إِنَّهُمْ فِي مِرْيَهٍ مِنْ لِقٰاءِ رَبِّهِمْ » تا آخر آیه (آگاه باشید که آنان در دیدار پروردگارشان در تردیدند...)؛ آنچه سیاق کلام افاده می‌کند آن است که در این آیه هشداری است بر اینکه مشرکان از استدلال بر یگانگی خدای متعال با گواه‌بودن او بر هر چیز سودی نمی‌برند—با اینکه این برهان، قوی‌ترین و روشن‌ترین برهان‌های توحید برای اهل خرد است—چراکه آنان در دیدار پروردگارشان در شک و تردیدند؛ و مقصود از لقای پروردگار آن است که خدای متعال با صفات و افعالش از هیچ آفریده‌ای پوشیده نیست.
تفسیر آیهٔ ۵۴ سورهٔ فصلت، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۴۰۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/41/54/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
سپس با سخن خود: « أَلاٰ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ » (آگاه باشید که او بر هر چیزی احاطه دارد) بر حقیقتی توجه داده است که با آن، این تردید برطرف می‌شود و از ریشه برکنده می‌گردد، و آن حقیقتْ احاطهٔ خدای متعال بر هر چیز است، بدان‌گونه که شایستهٔ ساحت قدس و کبریایی اوست؛ به‌گونه‌ای که هیچ مکانی از او خالی نیست در حالی که در مکانی جای ندارد، و هیچ چیزی او را گم نمی‌کند در حالی که او در چیزی حلول نکرده است.
مفسران دربارهٔ این آیه سخنانی دارند که اگر به آن‌ها مراجعه کنی، اموری شگفت‌آور خواهی دید.