يَوۡمَ تُوَلُّونَ مُدۡبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنۡ عَاصِمٖۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٖ
روزی که پشتکنان میگریزید و هیچ نگهدارندهای در برابر عذاب خدا برای شما نیست؛ و هر که را خدا گمراه سازد، هیچ راهنمایی برای او نخواهد بود.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۳۲ و ۳۳ با هم
خدای متعال میفرماید: « وَ يٰا قَوْمِ إِنِّي أَخٰافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنٰادِ إلي قوله- مِنْ هٰادٍ » (و ای قوم من! من بر شما از روز فریادخواهی بیمناکم... تا آنجا که میفرماید: هیچ هدایتکنندهای ندارد). «يَوْمَ التَّنَاد» (روز ندا و فریادخواهی)، روز قیامت است؛ و شاید نامیدهشدنش به این نام از آن روست که ستمکاران در آن روز یکدیگر را با فریاد صدا میزنند، یا به رسم همیشگی خود در دنیا، فریاد واویلا و هلاکت سر میدهند.
تفسیر آیهٔ ۳۳ سورهٔ غافر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۳۳۰ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/40/33/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و سخن او که: « يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مٰا لَكُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ عٰاصِمٍ » (روزی که پشتکنان میگریزید و هیچ نگهدارندهای در برابر عذاب خدا برایتان نیست)، مقصودْ روز قیامت است؛ و شاید مراد این باشد که آنان در آتش از شدّت عذاب فرار میکنند تا رهایی یابند، ولی دوباره به آن بازگردانده میشوند؛ چنانکه خدای متعال میفرماید: «كُلَّمٰا أَرٰادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهٰا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيهٰا وَ ذُوقُوا عَذٰابَ الْحَرِيقِ» (حج: ۲۲؛ هر بار که بخواهند از شدّت اندوه از آن بیرون روند، بدان بازگردانده میشوند و [گفته میشود:] عذاب سوزان را بچشید).
و سخن پروردگار: « وَ مَنْ يُضْلِلِ اللّٰهُ فَمٰا لَهُ مِنْ هٰادٍ » (و هر که را خدا گمراه سازد، هیچ راهنمایی برای او نیست) به منزلهٔ بیانِ علّت برای این سخن است که: « مٰا لَكُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ عٰاصِمٍ » (از سوی خدا هیچ پناهبخش و نگهدارندهای ندارید)؛ یعنی پشتکنان میگریزید در حالی که هیچ نگهدارندهای ندارید، و اگر هم پناهدهندهای میبود، باید از جانب خدا میبود، در حالی که چنین نیست. و این بدان سبب است که خدا گمراهشان ساخته است و هر کس را خدا گمراه کند، هرگز راهنمایی برایش نخواهد بود.