تفسیر آیهٔ ۳۷ سورهٔ نساء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

خدای متعال می‌فرماید: «الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النّٰاسَ بِالْبُخْلِ» (کسانی که بخل می‌ورزند و مردم را به بخل فرمان می‌دهند...) تا پایان آیه. فرمان‌دادنِ آنان به مردم برای بخل‌ورزی، با روش تباه و عملِ خودِ آنان به بخل است؛ چه با زبان به آن فرمان دهند و چه خاموش بمانند. زیرا این گروه از آنجا که صاحب ثروت و مال هستند و در سرشت انسان‌ها نیز طمع نهاده شده است، مردم به آنان نزدیک می‌شوند و در برابرشان فروتنی می‌کنند؛ از این رو رفتارِ آنان مانند گفتارشان، فرمان‌دهنده و بازدارنده است. اما پنهان‌کردنِ آنچه خدا از فضل خویش به آنان داده است، بدین صورت است که خود را نیازمند و بی‌چیز نشان می‌دهند؛ چراکه از درخواستِ مردم از دارایی‌شان آزرده می‌شوند، و اگر به مردم ندهند بر جان خود بیمناک‌اند، و از چشم‌داشتِ دل‌های مردم به اموالشان می‌ترسند. مراد از «کافرین» (کافران) در اینجا، پوشانندگانِ نعمت خدا هستند که بدان انعام فرموده است (ناسپاسان)، و کلمهٔ «کافر» به معنای شناخته‌شده‌اش (بی‌دین) نیز از همین باب است؛ زیرا او نیز حق را با انکارِ خویش می‌پوشاند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان آیات

تفسیر آیه‌های ۳۶ تا ۴۲ با هم

این هفت آیه دربردارندهٔ ترغیب به احسان و انفاق در راه خدا و وعده‌ای نیکو بر آن است، و بر ترک انفاق—خواه با بخل‌ورزیدن و خواه با انفاقِ ریاکارانه در برابر مردم—نکوهش می‌کند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۳۶ و ۳۷ با هم

طبیعتِ سخن اقتضا می‌کرد که به ذکر کارهای آن دو گروه، یعنی بخل‌ورزیدن و پنهان‌کردنِ نعمت و جز آن بپردازد؛ اما سخن را با آن دو صفت آغاز فرمود تا بر علتِ دوست‌نداشتنِ خدا دلالت کند، چنان‌که پوشیده نیست.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۳۶ تا ۴۲ با هم

و بدان که از طریق اهل‌سنت روایات فراوانی آمده است مبنی بر اینکه این آیات دربارهٔ یهود نازل شده است. ادامه در متن کامل