تفسیر آیهٔ ۲۱ سورهٔ زمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّٰهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً فَسَلَكَهُ يَنٰابِيعَ فِي الْأَرْضِ » (آیا ندیده‌ای که خدا از آسمان آبی فرو فرستاد، پس آن را به صورت چشمه‌سارهایی در زمین جاری ساخت؟) تا پایان آیه. در مجمع‌البیان آمده است: «ینابیع» جمع «ینبوع» است؛ یعنی جایی که آب از آن می‌جوشد، و گفته می‌شود: «نبع الماء من موضع كذا» هنگامی که آب از فلان‌جا بجوشد و فوران کند. «زرع» گیاهی است که بدون ساقه می‌روید و «شجر» درختی است که ساقه و شاخه دارد، و واژهٔ «نبات» هر دو را در بر می‌گیرد. «هاج النبت يهيج هيجاً» هنگامی است که گیاه خشک شود و به نهایت خشکی خود برسد، و «حطام» ریزه‌ها و خردشده‌های کاه و علف خشک است. [پایان نقل].

و فرمودهٔ او: « فَسَلَكَهُ يَنٰابِيعَ فِي الْأَرْضِ » (پس آن را به صورت چشمه‌سارهایی در زمین جاری ساخت)، یعنی آن آب را وارد چشمه‌ها و مجاری زیرزمینی کرد که مانند رگ‌ها در بدن هستند و آنچه را در بر دارند از سمتی به سمت دیگر منتقل می‌کنند. ادامهٔ آیه نیز روشن است و این آیه — چنان‌که ملاحظه می‌کنی — بر یگانگی خدای متعال در ربوبیت استدلال می‌کند.