وَٱنطَلَقَ ٱلۡمَلَأُ مِنۡهُمۡ أَنِ ٱمۡشُواْ وَٱصۡبِرُواْ عَلَىٰٓ ءَالِهَتِكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٞ يُرَادُ
و بزرگانشان روانه شدند [و گفتند:] «بروید و بر معبودانتان پایداری ورزید، که این چیزی است که خواسته شده!
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۱ تا ۷ با هم
در کتاب کافی به سند خود از جابر از امام باقر (ع) روایت شده است که فرمود: ابوجهل بن هشام به همراه گروهی از قریش روی آوردند و بر ابوطالب وارد شدند و گفتند: همانا برادرزاده‌ات ما را آزار داده و خدایانمان را نیز آزرده است؛ پس او را فراخوان و به او دستور بده که از خدایان ما دست بردارد تا ما نیز از خدای او دست برداریم. ادامه در متن کامل
فرمود: ابوطالب در پی پیامبر خدا (ص) فرستاد و ایشان را فراخواند. هنگامی که پیامبر (ص) وارد شد، در خانه جز مشرک ندید؛ پس فرمود: «السلام علي من اتبع الهدي» (سلام بر هر کس که از هدایت پیروی کند) و سپس نشست. ادامه در متن کامل
فرمود: پس انگشتانشان را در گوش‌های خود فرو بردند و بیرون رفتند در حالی که می‌گفتند: «ما سمعنا بهذا في الملة الآخرة إن هذا إلا اختلاق» (ما این را در آیین واپسین نشنیده‌ایم، این جز دروغ‌بافی نیست). ادامه در متن کامل
تفسیر آیه‌های ۴ تا ۱۱ با هم
پس خدای پاک و منزه نازل فرمود: « وَ عَجِبُوا أَنْ جٰاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ-وَ قٰالَ الْكٰافِرُونَ هٰذٰا سٰاحِرٌ كَذّٰابٌ -إلي قوله- إِلاَّ اخْتِلاٰقٌ » (و تعجب کردند از اینکه هشداردهنده‌ای از میان خودشان به سراغشان آمده، و کافران گفتند: این جادوگری بسیار دروغگوست... ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ ص، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۱۸۲ تا ۱۸۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/38/6/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « وَ انْطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَ اصْبِرُوا عَليٰ آلِهَتِكُمْ إِنَّ هٰذٰا لَشَيْءٌ يُرٰادُ » (و بزرگانشان راه افتادند و رفتند [و گفتند:] بروید و بر خدایان خود پایداری ورزید، که این چیزی است که خواسته شده است). نسبت دادنِ رفتن به اشراف و بزرگانشان و سخنی که بر زبان آوردند، نشان می‌دهد که اشراف قریش نزد پیامبر (ص) گرد آمدند تا دشواریِ دعوت او به توحید و نفی خدایان را با نوعی دلجویی حل کنند؛ پس در این باره با او سخن گفتند، ولی پیامبر با هیچ‌یک از خواسته‌هایشان موافقت نفرمود. سپس روانه شدند و این سخن را یا به یکدیگر گفتند یا اینکه سخنشان خطاب به پیروانشان بود که «بروید و شکیبایی ورزید...» تا پایان آیه؛ و این نکته، روایاتِ وارد در اسباب نزول را که ان‌شاءالله در بحث رواییِ آینده خواهد آمد تأیید می‌کند.
و عبارتِ « أَنِ امْشُوا وَ اصْبِرُوا عَليٰ آلِهَتِكُمْ »، در تقدیرِ گفتن است؛ یعنی در حالی که می‌گفتند: بروید و بر [پرستشِ] معبودان خود پایدار بمانید و عبادت آن‌ها را وا مگذارید، هرچند او بر آن‌ها خرده گیرد و بدگویی‌شان کند. ظاهر سیاق نشان می‌دهد که این سخن را به یکدیگر می‌گفتند، و این احتمال نیز هست که خطابشان به پیروانشان بوده باشد.
و عبارتِ « إِنَّ هٰذٰا لَشَيْءٌ يُرٰادُ »، ظاهرش آن است که اشاره دارد به آنچه پیامبر (ص) به آن دعوت می‌کند و می‌طلبد، و اینکه خواستهٔ او چیزی است که طبعاً مورد رغبت است و آن سروری و ریاست است، و این دعوت را تنها دستاویزی برای رسیدن به آن قرار داده است. از این رو، شبیه سخن اشراف قوم نوح به تودهٔ مردم است: «مٰا هٰذٰا إِلاّٰ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ» (مؤمنون: ۲۴: «این جز بشری مانند شما نیست که می‌خواهد بر شما برتری جوید»).
و برخی گفته‌اند معنا این است: این پافشاری و اصراری که از پیامبر (ص) بر خواسته‌اش و سرسختی او بر آیینش دیده‌ایم، امری بزرگ است که از جانب او هدف‌گیری و اراده شده است.
و گفته شده معنا این است: این ماجرا گزندی از پیشامدهای روزگار است که برای ما مقدر شده است؛ پس چاره‌ای نیست جز اینکه راهتان را بروید و شکیبایی ورزید.
و نیز گفته‌اند معنا چنین است: شکیبایی خصلتی پسندیده است که در چنین مواردی از ما خواسته می‌شود؛ و وجوه دیگری نیز گفته‌اند، ولی این‌ها اقوالی ضعیف‌اند که سیاق کلام با آن‌ها سازگاری ندارد.