تفسیر آیهٔ ۲۹ سورهٔ ص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « كِتٰابٌ أَنْزَلْنٰاهُ إِلَيْكَ مُبٰارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيٰاتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبٰابِ » (کتابی مبارک است که آن را به سوی تو فرو فرستادیم تا در آیاتش تدبر کنند و خردمندان پند گیرند)؛ یعنی این کتابی است با چنین و چنان وصفی. توصیف آن با واژهٔ «انزال» (فرو فرستادنِ یک‌باره) به جای «تنزیل» (فرو فرستادنِ تدریجی)، به این سبب است که تدبر و تذکرِ یادشده، با نگریستن به قرآن به عنوان مجموعه‌ای یکپارچه سازگار است، نه به صورت بخش‌های جداجدا و پراکنده.

مقابله میان « لِيَدَّبَّرُوا » (تا تدبر کنند) و « لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبٰابِ » (و تا خردمندان پند گیرند) بیانگر آن است که مراد از ضمیر جمع، عموم مردم است.

و معنای آیه چنین است: این کتابی بسیار پرخیر و برکت برای همگان—چه عموم مردم و چه خواص—است که آن را به‌سوی تو فروفرستادیم تا مردم در آن تدبر کنند و در پرتو آن هدایت شوند یا حجت بر آنان تمام گردد، و تا صاحبان خرد با آن پند گیرند و با حاضر ساختن دلیلِ حق در ذهن خویش و دریافت آن از بیان قرآن، به حقیقت راه یابند.