تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۴۲ و ۴۳ با هم

و سخن خدای متعال: « فَوٰاكِهُ وَ هُمْ مُكْرَمُونَ فِي جَنّٰاتِ النَّعِيمِ » (میوه‌هایی [گوناگون]، و آنان گرامی داشته‌شدگانند در باغ‌های پرنعمت)؛ «فواکه» جمعِ «فاکهه» است و آن میوه‌هایی است که با آن تفنّن و لذت می‌جویند، و بیانی برای همان روزیِ معلومِ آنان است. با این حال، خدای متعال آن را با عبارتِ « وَ هُمْ مُكْرَمُونَ » (و آنان گرامی داشته‌شدگانند) همراه ساخت تا نشان دهد این روزی ـ یعنی همان میوه‌ها ـ با آنچه نزد دیگران است تمایز دارد؛ به این صورت که همراه با تکریمی ویژه است که به خودِ ایشان اختصاص دارد؛ در برابرِ اختصاص یافتنشان به خدای پاک و منزه، و اینکه او تنها از آنِ ایشان است و چیزی در این پیوند با آنان شریک نیست.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۴۱ و ۴۲ با هم

و در «روضهٔ کافی» به سند خود از محمد بن اسحاق مدنی از امام باقر (ع) از پیامبر (ص) در حدیثی نقل شده است: «وَ أَمَّا قَوْلُهُ: « أُولٰئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَعْلُومٌ » قَالَ: يَعْلَمُهُ [یادداشت منبع: ۱) یعنی: خ.] الْخُدَّامُ- فَيَأْتُونَ بِهِ إِلَى أَوْلِيَاءِ اللهِ قَبْلَ أَنْ يَسْأَلُوهُمْ إِيَّاهُ؛ و اما سخن خدای متعال که: «آنان روزیِ معلوم و مشخصی دارند» (صافات: ۴۱)، فرمود: خادمان بهشتی آن را می‌دانند و پیش از آنکه اولیای خدا از آنان بخواهند، برایشان می‌آورند. أَمَّا قَوْلُهُ: « فَوٰاكِهُ وَ هُمْ مُكْرَمُونَ » قَالَ: فَإِنَّهُمْ لَا يَشْتَهُونَ شَيْئاً فِي الْجَنَّةِ إِلَّا أُكْرِمُوا بِهِ؛ و اما سخن خداوند که: «میوه‌ها [ی گوناگون]، در حالی که گرامی داشته‌شدگانند» (صافات: ۴۲)، فرمود: آنان در بهشت هیچ چیزی را هوس نمی‌کنند مگر آنکه با همان چیز مورد تکریم و احترام قرار می‌گیرند.»