تفسیر آیهٔ ۳۲ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

سپس گفتند: « فَأَغْوَيْنٰاكُمْ إِنّٰا كُنّٰا غٰاوِينَ » (پس شما را گمراه کردیم، چرا که خود گمراه بودیم). این سخن بر ثبوتِ وعدهٔ عذاب متفرع است و آخرین سبب از اسباب هلاکت آنان به شمار می‌رود؛ زیرا سرکشی، گمراهی را در پی دارد و پس از آن آتش جهنم می‌آید؛ چنان‌که خدای متعال به ابلیس فرمود: «إِنَّ عِبٰادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰانٌ إِلاّٰ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغٰاوِينَ وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ» (حجر: ۴۲-۴۳) (بی‌گمان تو را بر بندگان من هیچ تسلطی نیست، جز گمراهانی که از تو پیروی کنند، و همانا جهنم میعادگاه همهٔ آنان است).

پس گویی چنین گفته شده است: هنگامی که به سرکشی آلوده شدید، گمراهی به دست ما بر شما فرود آمد، بی‌آنکه ما بر شما تسلطی داشته باشیم، جز اینکه خودتان از ما پیروی کردید و به ما پیوستید؛ از این رو همان صفت گمراهی که در ما بود، به شما نیز سرایت کرد؛ زیرا از انسان گمراه جز گمراه کردن برنمی‌آید، و از کوزه همان برون تراود که در اوست. خلاصه آنکه شما هرگز مجبور نبودید و اختیارتان سلب نشده بود، از همان آغاز که گام در راه هلاکت نهادید تا هنگامی که در ورطهٔ آن—یعنی گمراهی—افتادید؛ از این رو سخن و وعدهٔ عذاب بر شما محقق گردید.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۷ تا ۳۲ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَليٰ بَعْضٍ يَتَسٰاءَلُونَ -إلي قوله- إِنّٰا كُنّٰا غٰاوِينَ ». ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲۹ تا ۳۲ با هم

و سخن خدای متعال: « قٰالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ وَ مٰا كٰانَ لَنٰا عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطٰانٍ -إلي قوله- غٰاوِينَ »، پاسخ پیشوایان است که در آن، دامن خود را از بدبخت کردنِ پیروان پاک می‌دانند و اظهار می‌دارند که جرم پیروان، ناشی از سوء اختیارِ خودِ آنان بوده است. ادامه در متن کامل