تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

« مٰا لَكُمْ لاٰ تَنٰاصَرُونَ » (شما را چه شده که یکدیگر را یاری نمی‌کنید؟)، بازخواست از سرکشی و تکبرِ آنان در برابر طاعت از حق است، درست همان‌گونه که در دنیا تکبر می‌ورزیدند.

بنابراین، پرسش از یاری نکردنِ یکدیگر، در واقع پرسش از ریشه و علتِ همان استکباری است که در دنیا بر آن بودند؛ ازاین‌رو روشن می‌شود آنچه از آن بازخواست می‌شوند، هر حقیقتی است که در دنیا به پشتوانهٔ هم‌دستی با یکدیگر و از روی گردن‌کشی در برابر حق، از آن روی برتافتند؛ خواه آن حقیقتْ باوری درست بوده باشد و خواه کرداری شایسته.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۴ تا ۲۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ مٰا لَكُمْ لاٰ تَنٰاصَرُونَ بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ » (و بازداشتشان کنید که آنان بازخواست می‌شوند؛ شما را چه شده است که یکدیگر را یاری نمی‌کنید؟ بلکه آنان امروز سر تسلیم فرود آورده‌اند). در مجمع‌البیان آمده است: در زبان عربی گفته می‌شود «وقفتُ أنا» (ایستادم) و «وقفتُ غيري» (دیگری را متوقف کردم و بازداشتم)؛ یعنی این فعل هم لازم (ناگذر) به کار می‌رود و هم متعدی (گذرا)؛ و برخی از قبیلهٔ بنی‌تمیم می‌گویند: «أوقفت الدابه و الدار» (چارپا یا خانه را متوقف کردم). پایان سخن طبرسی.

تفسیر آیه‌های ۲۵ و ۲۶ با هم

این دیدگاه‌ها حتی اگر درست هم باشند، تنها به مصداق‌هایی از موضوعِ بازخواست اشاره دارند؛ و سیاق آیات گواهی می‌دهد که پرسشْ همان حقیقتی است که این سخن الهی در بر دارد: « مٰا لَكُمْ لاٰ تَنٰاصَرُونَ »؛ یعنی چرا مانند آنچه در دنیا می‌کردید و برای نیازها و مقاصدتان از یکدیگر یاری می‌جستید، امروز به یاری هم برنمی‌خیزید؟ همچنین آیهٔ پس از آن، یعنی سخن خدای متعال: « بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ »؛ یعنی امروز تسلیم‌اند و تکبر نمی‌ورزند، نشان می‌دهد که مراد از این سخن او: