تفسیر آیهٔ ۲۱ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن او: « هٰذٰا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ » (این همان روز جدایی است که تکذیبش می‌کردید)؛ گفته شده که این سخنِ خودِ آنان با یکدیگر است، و نیز گفته شده سخن فرشتگان یا کلام خدای متعال با آنان است و آیهٔ بعدی نیز همین معنا را تأیید می‌کند. «فصل» به معنای تمیز نهادن و جداسازی میان دو چیز است، و از این رو «یوم الفصل» نامیده شده که روز جداسازیِ حق از باطل با داوری و حکم خدای متعال است، یا روز جدا کردن مجرمان از پرهیزگاران است؛ خدای متعال می‌فرماید: «وَ امْتٰازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ» یس: ۵۹ («و امروز ای مجرمان، [از پاکان] جدا شوید»).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۰ و ۲۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ قٰالُوا يٰا وَيْلَنٰا هٰذٰا يَوْمُ الدِّينِ هٰذٰا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ » (و گفتند: ای وای بر ما، این روز جزاست! [به آنان گفته می‌شود:] این همان روز جدایی است که تکذیبش می‌کردید). این جمله عطف است بر سخن او: « يَنْظُرُونَ » (می‌نگرند)؛ کلمه‌ای که نشان می‌دهد آنان ابتدا مبهوت، سرگشته و در فکر فرورفته‌اند، سپس متوجه می‌شوند که این روز، روز رستاخیز است و در آن حساب و کیفر خواهد بود. آنان به سبب کفر و تکذیبِ گذشته‌شان، از این روز بیمناک‌اند و از همین رو گفتند: «روز جزا» و نگفتند «روز رستاخیز». به‌کاربردن فعل ماضی [قالوا / گفتند] نیز به خاطر قطعی بودن وقوع آن است.