تفسیر آیهٔ ۱۰۳ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَلَمّٰا أَسْلَمٰا وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ »؛ «اسلام» در اینجا به معنای رضایت و تسلیم شدن است، «تَلّ» به معنای بر زمین انداختن و خواباندن، و «جَبين» یکی از دو طرف پیشانی است. لام در « لِلْجَبِينِ » برای بیان آن عضوی است که بر زمین افکندن بر آن واقع شده است؛ مانند سخن خداوند که:

«يَخِرُّونَ لِلْأَذْقٰانِ سُجَّداً» (اسراء: ۱۰۷؛ سجده‌کنان با چانه‌ها بر زمین می‌افتند). و معنا چنین است: پس چون ابراهیم و پسرش هر دو تسلیم فرمان خدا شدند و بدان رضایت دادند و ابراهیم او را بر یک طرف پیشانی‌اش بر زمین خواباند...

و جوابِ «لَمّا» (هنگامی که) حذف شده است تا به دشواریِ مصیبت و تلخیِ این واقعه اشاره شود.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۰۲ و ۱۰۳ با هم

چون ابراهیم با فرزندش در درهٔ [کوه] ثَبیر خلوت کرد، آنچه را خداوند [در قرآن] از او حکایت کرده است با وی در میان گذاشت. [اسماعیل] گفت: ای پدر، بندهای مرا محکم ببند تا دست‌وپا نزنم، و جامه‌ات را از من بازدار تا چیزی از خونم بر آن نپاشد و مادرم آن را ببیند، و تیغه‌ات را تیز کن و کارد را به‌سرعت بر گلویم بکش تا بر من آسان‌تر شود، چرا که مرگ سخت و دشوار است. ابراهیم به او فرمود: ای پسرجانم، در راه فرمان خداوند چه نیکو یاوری هستی!

تفسیر آیه‌های ۱۰۳، ۱۰۴، ۱۰۵ و ۱۰۷ با هم

سپس [ابن‌اسحاق] داستان را پی گرفت و در آن آمده است: آن‌گاه ابراهیم با کارد به‌سوی او خم شد، ولی جبرئیل کارد را بر پشتش برگرداند؛ «الكبش من قبل ثبير و اجتر الغلام من تحته-و وضع الكبش مكان الغلام،و نودي من ميسرة مسجد الخيف:يا إبراهيم قد صدقت الرؤيا»؛ قوچ را از جانب کوه ثَبیر پیش کشید و نوجوان را از زیر کارد بیرون آورد، و قوچ را به جای نوجوان گذاشت؛ و از سمت چپ مسجد خَیف ندا داده شد: «ای ابراهیم! ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۰۲ تا ۱۰۷ با هم

می‌گویم: روایت‌ها دربارهٔ این داستان بسیار است و از ناهمگونی و اختلاف خالی نیست. ادامه در متن کامل